Wat betekent radicaliserend gedrag?

Steeds meer jongeren raken in rap tempo (online) geradicaliseerd. Radicaliseringsprocessen verlopen via sociale medianetwerken, chatgroepen, online fora en zelfs games, waar contacten gelegd en onderhouden worden. Radicalisering en extremisme vormen een directe bedreiging voor de veiligheid en cohesie van onze samenleving. Er schuilt een complex en sluipend proces achter zichtbare uitingen van gewelddadige radicalisering die vaak beginnen met subtiele signalen. Radicalisering is altijd een proces: geen enkele jongere wordt radicaal geboren. Een jongere die zo ernstig geradicaliseerd is, zeer verwerpelijke uitlatingen heeft gedaan en dat hij de gewelddadige ideologie van een bepaalde religieuze groep zou hebben uitgedragen met behulp van gewelddadige filmpjes die zouden verheerlijken en aanzetten tot haat en geweld. Reden tot ernstige zorgen, dat blijkt uit een alarmerend rapport van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid.

De term ‘radicalisering’ roept veel verschillende beelden op en kent veel verschillende definities. Wat betekent radicaliserend gedrag? Of geradicaliseerd zijn? Radicalisering is het proces van het steeds meer omarmen van extreme ideeën. Geradicaliseerd zijn betekent dat een persoon of groep steeds extremere ideeën ontwikkelt die botsen met de democratische rechtsorde en bereid is deze met dwang of geweld door te voeren. Het is een proces van radicale gedachten, wij-zij-denken en afwijzing van de samenleving, vaak voortkomend uit religieus, politiek of maatschappelijk extremisme. Extremisme is het daadwerkelijk uitvoeren van acties die de democratische rechtsorde ondermijnen.

Radicalisering is een veelkoppig monster en steeds meer personen ontwikkelen extreem gedachtegoed. Radicalisering is een proces dat voor iedereen anders verloopt. Als je zoon bijvoorbeeld aan tafel roept dat vrouwen aan het aanrecht thuishoren, hoeft dit niet direct te betekenen dat hij geradicaliseerd is. Radicalisering betekent dat een persoon of groep steeds sterker denkt en gelooft in iets wat niet past bij hoe wij in onze samenleving met elkaar omgaan. Openlijk verwerpen van de rechtstaat, het systeem en het gezag. Fanatiek bezig zijn met de (nieuwe) ideologische of religieuze identiteit. Ruzie zoeken of agressief gedrag richting anderen vanwege hun achtergrond of andere mening. Goedpraten of verheerlijking van aanslagen of geweld naar burgers… dan is het een moment om je zorgen te gaan maken over die persoon of personen.

Je hoort de woorden radicalisering, extremisme en polarisatie misschien weleens voorbij komen op televisie of sociale media. Deze woorden worden regelmatig door elkaar heen gebruikt. Toch zijn het verschillende dingen. Het is moeilijk om een proces van radicalisering op tijd in de gaten te hebben, laat staan de gevolgen tijdig te overzien. Iemand kan dan steeds extremer gedachtegoed ontwikkelen en in uitzonderlijke gevallen zelfs gewelddadig worden. Het allerbeste scenario voor de omgeving van iemand die geradicaliseerd is, is natuurlijk dat diegene weer deradicaliseert. Helaas is het niet altijd mogelijk om het proces van radicalisering te stoppen. Wat betekent een radicaliseringsaanpak? De integrale Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering (iPGA-R) is erop gericht om het risico te verminderen dat personen met extremistisch gedachtegoed overgaan tot extremistisch geweld.

Radicalisering is redelijk goed vergelijkbaar met een verliefdheid. Je ziet alles door een rooskleurige bril, je ziet alleen de mooie en gunstige kanten van de religieuze groep waarbij je je hebt aangesloten. Je hebt duidelijk het gevoel dat dit de oplossing is voor alles en iedereen! Doorgaans gaan geradicaliseerde personen na een tijdje (soms) toch inzien dat het hen niet echt verder helpt of dat er toch gaten zitten in het verhaal van dat specifieke gedachtegoed. Ze zijn stapsgewijs steeds minder betrokken bij die groep en staan steeds meer open voor hun ‘vorige’ groep waarbij ze aangesloten waren, zoals vrienden en familie. Het doorsnijden van banden en relaties in de ‘normale’ wereld maakt deradicalisering gemakkelijker.

Is er een relatie tussen religie en geweld? Wat betekent polarisatie? Wat betekent haat? Wat is haatzaaien? Wat is een haatprediker? Wat is nu een jeugdagent? Wat betekent verbindend optreden bij jeugd? Wat is een samenscholingsverbod? Wat wordt er bedoeld met de hogeschool van de straat? Nemen geweld en agressie toe? Of voelt het alleen zo? Waarom zijn geweldsvideo’s op middelbare scholen zo populair? Wat is een oproep tot geweld? Wat is een spiraal van geweld? Wat betekent een cocktail van geweld? Wat is niets ontziend ontwrichtend geweld? Wat is een sekte?