Het komt erop neer dat je niet over je heen laat lopen, respect afdwingt, maar tegelijkertijd anderen met respect behandelt, zowel verbaal als non-verbaal, en je daardoor prettiger en vrijer kunt leven. Door duidelijk te zijn en voor je mening uit te komen, kunnen anderen zich in jou verplaatsen en rekening met je houden. In het algemeen kun je vier fasen van assertiviteit onderscheiden:

  1. Niet assertief:
    Je hebt moeite met het aangeven van je grenzen, je niet duidelijk aangeeft wat je wilt en slecht tegen negatieve feedback kunt, dan ben je niet echt assertief. Je bent onduidelijk, komt onzeker over en je houdt (te)veel rekening met het belang van anderen, zodat je er zelf onder lijdt. En dat is vervelend voor zowel jou als voor je omgeving.
  2. Een beetje assertief:
    Je bent alleen nog niet pro-actief. Je geeft nog niet duidelijk aan wie je bent en je staat nog niet heel sterk in je schoenen. Zeker niet als je te maken hebt met een sterke persoonlijkheid. Die blaast jou nog gemakkelijk omver. Toch weet je wat je wel en wat je niet wilt. Alleen dat tot uitvoering brengen, daar heb je nog wat moeite mee.
  3. Gemiddeld assertief:
    Je kent, bewaakt en verdedigt je standpunten. Je geeft duidelijk aan waar je grenzen liggen. Je luistert naar kritiek en je stelt je open en flexibel op. Omdat je stevig in je schoenen staat en weet wat je vindt en wilt, blaast kritiek jou niet meteen omver. Je ontvangt kritiek en je denkt eroverna. Je weet dat het de mening van een ander is en daarom komt het niet zo hard bij je binnen. Je weet wat belangrijk is voor jou en je weet dat anderen een andere mening kunnen hebben. Je luistert naar anderen, maar je kent je eigen standpunt en daar wijk je pas vanaf als je een beter standpunt hoort. Beter, omdat je dat zelf vindt en niet omdat een ander je dat opdringt. Je neemt je verantwoordelijkheid en je verschuilt je niet achter (de mening van) anderen.
  4. Assertief:
    Je hebt een duidelijke eigen mening en visie en dat laat je ook merken. Je bespreekt meningsverschillen en je gaat met respect om met anderen, zelfs als zij een andere mening hebben. Je staat sterk in je schoenen. Jouw weten geeft je kracht en je zorgt dat anderen jouw visie kennen. Niet om ze die visie op te dringen, maar omdat je het prettig vindt dat anderen weten waar jij staat. Ze kennen jouw grenzen en visie. Toch gaat het je er niet om altijd gelijk te hebben. Voor jou is het belangrijk dat iedereen in zijn waarde blijft. Dat bereik je door te onderhandelen, compromissen te sluiten en je eigen verantwoordelijkheid te nemen. De mensen in jouw omgeving weten wat ze aan je hebben. Jij geeft hen en zij geven jou de ruimte om ideëen en gevoelens te uiten. Assertiviteit brengt rechten, maar ook verantwoordelijkheden met zich mee.

Assertiviteit betekent opkomen voor je eigen belangen en dus laten zien wat je denkt, voelt en wilt. Assertiviteit heeft ook te maken met het sluiten van een compromis. Je gaat niet alleen voor je eigenbelang. Je luistert ook naar argumenten van anderen. Je probeert er samen uit te komen. Kom je teveel voor jezelf op dan kan dit ten koste gaan van de relatie. Ben je te passief dan kan dit ten koste gaan van de relatie met jezelf. Waarom is assertiviteit tonen in je leven zo belangrijk? Heeft de mens assertieve grondrechten? Wat is assertief communiceren? Wat is assertiviteit? Wat is het ‘ik’-model in assertiviteit? Wat is het verschil tussen assertiviteit en agressiviteit? Is er verschil tussen assertiviteit en ego? Bekijk hier mijn spreuk en neem dit inzicht met je mee: “Het gaat er niet om wat jij zegt, maar om wat ik begrijp“, die door menig trainer regelmatig is hergebruikt in één van hun trainingen en zelfs op congressen.