Wie stelt de diagnose hoogbegaafdheid en is dit een officiële diagnose?

Wanneer is een kind hoogbegaafd? Er is vandaag de dag veel te doen om de term ‘hoogbegaafdheid’ en een hete aardappel in menig discussie. Rondom hoogbegaafdheid bestaan veel misvattingen. Wie stelt nu de officiële diagnose hoogbegaafdheid vast en is dit een officiële diagnose? Ook zit er behoorlijk wat verschil tussen psychologische testmethodes en de interpretaties van de resultaten. Uitslagen kunnen per methode verschillen. Laten we het eens omkeren en omdenken… je zou je ook dingen kunnen afvragen, bijvoorbeeld:

• Is hoogbegaafdheid een officiële diagnose?
• Is hoogbegaafdheid is complex en lastig te diagnosticeren?
• Zijn er nu betrouwbare en genormeerde testen beschikbaar die vaststellen of een persoon hoogbegaafd is?
• Wie stelt vast, bepaald of neemt een onderzoek af bij (vermoedelijk) hoogbegaafden?
• Bestaat er vanuit wetenschappelijk onderzoek een eenduidige definitie van hoogbegaafdheid?
• Wat levert de kwalificatie ‘hoogbegaafdheid’ op en wat voor een zinvols voegt dit toe in het onderwijs en de maatschappij?
• Kun je vanuit een intelligentieonderzoek concluderen of een kind hoogbegaafd is?
• Stel dat je door middel van een test niet de diagnose hoogbegaafdheid krijgt, ben je dan automatisch laagbegaafd en moet dat dan ook worden benoemd?
• Is een intelligent kind automatisch hoogbegaafd of andersom?
• Kunnen hoogbegaafden verkeerd gediagnosticeerd (misdiagnose) worden?
• Is het niet gewoon zo dat hoogbegaafdheid een zeer uiteenlopend gedefinieerd begrip is, die bestaat uit een veelheid aan elementen, waardoor het in de praktijk vrijwel niet te meten valt?
• Voor wie moet de diagnose hoogbegaafdheid worden vastgesteld? Of is het meer voor je eigen gemoedsrust als ouder?
• Zijn er specifieke richtlijnen voor de behandeling?

Wat vanuit onze perceptie van de realiteit de belangrijkste vraag zou moeten zijn, wie of wat je kind ook is, met of zonder label:

• Wat heeft mijn kind nodig om optimaal te functioneren (qua prestaties en/of sociaal-emotioneel gezien)?
• Wat heeft mijn kind nodig om zich goed verder te kunnen ontwikkelen?
• Is een label echt nodig is om een extra onderwijsaanbod te krijgen?
• Gaat het druk zoeken naar een ‘label’ hoogbegaafdheid antwoord geven op je vragen?
• Er is klaarblijkelijk niet genoeg kennis inzake hoogbegaafdheid. Gaat die (mogelijke)(mis)diagnose dan niet juist voor zorgen voor het ontwikkelen van allerlei (moeilijk onomkeerbare) gedragsproblemen?

Ieder kind is uniek. Het is moeilijk om te spreken over dé eigenschappen van (hoog)begaafde leerlingen, omdat ook deze kinderen uniek zijn. Als ouder heb je de (lastige) taak om hierin een beslissing te nemen. Ieder kind heeft z’n eigen persoonlijkheid en interesses, leeft in zijn of haar eigen unieke omgeving en reageert op zijn of haar eigen manier op situaties. En belangrijker nog, levert dit label het kind wat op? Het vaststellen van hoogbegaafdheid sluit andere dingen niet uit. Je hoeft niet universitair te hebben gestudeerd om te snappen dat een label hoogbegaafdheid er ook toe kan leiden dat een kind onrealistisch hoge verwachtingen van zichzelf krijgt, met faalangst of een lage eigenwaarde tot gevolg. Wees je er daarom van bewust dat testen niet altijd op een manier uitpakt die bijdraagt aan wat je wilt bereiken. In onze samenleving zijn we tegenwoordig best snel geneigd overal labels op te plakken. Uiteindelijk gaat het om: inzichtelijk krijgen wat het kind nodig heeft.

Wat is hoogbegaafdheid? Is hoogsensitief zijn een diagnose? Wat is mentale hyperactiviteit? Wat is emotionele intelligentie bij kinderen? Is ouderlijke bemoeienis is een goede zaak? Wat zijn pushende ouders? Wat is een nieuwetijdskind? Wat zijn modeziektes? Wat zijn de grootste problemen van deze tijd? Wat zijn buitensporige psychiatrische stoornissen? Wat betekent Panacea?