Wat is schijnparticipatie?

Schijnparticipatie (pseudo-participatie)(beleid dat voornamelijk symbolisch) ontstaat wanneer beleidsmakers, gedreven door beperkte middelen of een te strakke planning, burgers wel betrekken bij het besluitvormingsproces, maar hun inbreng geen echte invloed meer heeft op de uitkomst. Dit kan gebeuren wanneer de beslissingen in feite al zijn genomen voordat het participatieproces begint. Tegenstand kan worden gesmoord met schijnparticipatie of het wordt ingezet voor het ‘pappen en nathouden’ van het volk.

Op papier lijkt dit een open en eerlijke uitnodiging tot inspraak, een kans om een stem te laten horen, maar in de praktijk roept het echter vooral vragen op over de eerlijkheid en het doel van deze exercitie. Zo kan de overheid participatie inzetten om burgers te manipuleren, om ze bezig te houden (waardoor ze niet in protest komen), om ze te kalmeren of om te ze informeren, zonder dat enige inspraak mogelijk is. De suggestie wordt gewekt dat de fundamentele keuze nog openligt. Het wordt vaak ingezet wanneer de uitkomst al is bepaald, maar men de schijn van draagvlak wil wekken. Het is een vorm van ’tokenisme’ waarbij input niet echt meetelt, wat leidt tot wantrouwen en teleurstelling.

Schijnparticipatie kan ernstige gevolgen hebben voor de relatie tussen burgers en overheid. Een schijnvertoning van betrokkenheid. Burgers verwachten dat hun inspraak ertoe doet, en wanneer blijkt dat hun input geen wezenlijk verschil maakt, kan dit leiden tot teleurstelling, wantrouwen en zelfs vervreemding. Het gebrek aan transparantie over hoe besluiten worden genomen en hoe de input van burgers wordt verwerkt, ondermijnt daarbij het vertrouwen in de overheid.

Wat is demagogie? Wat betekent oorlogshitserij? Wat is een gezagscrisis? Wat is demagogie? Wat betekent verhuftering? Wat is loochening? Wat is volkswoede? Moet je alles geloven wat je denkt? Wat is een oproep tot geweld? Wat betekent ergens geen actieve herinnering aan hebben? Wat betekent loyaal zijn aan de uitvoerende macht? Is het liegen, bedriegen, oppoetsen en aandikken van je cv als staatssecretaris, een wijs besluit? Is het roepen dat jij per postcode weet waar de ongevaccineerden wonen, een wijs besluit? Is verhaal halen met persoonlijke knokploeg een wijs besluit? Is het roepen dat als je een Zwarte Piet tegenkomt in november, je hem hoogstpersoonlijk op zijn gezicht gaat trappen, een wijs besluit? Welke factoren kunnen je gedrag bepalen? Waarom heeft Prins Bernhard in 1946 voorgesteld om Nederlandse SS’ers als militair naar Nederlands-Indië uit te zenden? Is hufterig gedrag toegenomen? Kan machtsvertoon agressie uitlokken? Wat houdt machtsmisbruik in? Wat betekent een low-trust society?