Welke factoren kunnen je gedrag bepalen?

We communiceren allemaal, iedereen, overal, over en weer, elke dag en met heel veel personen op deze wereld. Of we nu praten, gebaren maken, schrijven, appen, mailen of non-verbale signalen uitzenden: communicatie speelt een uitermate belangrijke rol in het overbrengen van gegevens, informatie, gedachten, gevoelens en emoties. Bovendien kan je met communicatie gedrag beïnvloeden en veranderen.

Gedragsbepalers: welke factoren bepalen gedrag:

• Weerstand;
• Zelfbeeld;
• Automatismen en gewoontes;
• Emoties;
• Sociale omgeving en normen;
• Fysieke omgeving;
• Kunnen;
• Kennis.

Het COM-B model helpt professionals te begrijpen waarom mensen bepaald gedrag wel of niet vertonen en welke factoren gedragsverandering beïnvloeden. Het COM-B model is een model voor gedragsverandering dat ontwikkeld is door de Britse wetenschappers Susan Michie en Robert West. Factoren die bij elk gedrag een rol spelen:

• Capaciteit (capability): bekwaamheid (wat iemand kan doen), zowel sociaal als fysiek. Het fysieke (vaardigheden, kracht) en psychologische (kennis, mentale uithoudingsvermogen) vermogen van een individu om een ​​bepaald gedrag te vertonen;
• Omgeving (opportunity): Gelegenheid (wat iemand om zich heen ziet), zowel fysiek als psychologisch. Externe factoren, waaronder de fysieke omgeving (middelen, tijd) en de sociale omgeving (normen, signalen), die gedrag mogelijk maken.
• Motivatie (motivation): Zowel automatisch (onbewust) als beredeneerd. Interne processen die gedrag aansturen en beïnvloeden, waaronder reflectieve processen (planning, overtuigingen) en automatische motivatie (verlangens, impulsen)(wat iemand wil doen).
• Gedrag (behavior): Door capaciteit, omgeving en motivatie goed in kaart te brengen, krijg je uiteindelijk inzicht in iemands gedrag.

Het model is gericht op het begrijpen en beïnvloeden van gedrag en kan gebruikt worden om personen te helpen hun gedrag te veranderen. Het model helpt bij het diagnosticeren van de oorzaak van bepaald gedrag door te analyseren of het probleem te wijten is aan een gebrek aan vaardigheden, een gebrek aan mogelijkheden of een gebrek aan motivatie. Als een persoon bijvoorbeeld niet voldoende motivatie heeft om een bepaald gedrag te vertonen, kan het helpen om de capaciteiten te versterken of de omgeving te veranderen. Aan de andere kant, als een persoon wel voldoende motivatie heeft, kan het helpen om de capaciteiten te versterken of de omgeving nog geschikter te maken om het gedrag te versterken. Als je het gedrag in kaart hebt gebracht en weet wat er mogelijk is en in zijn of haar omgeving moet veranderen, kun je vaststellen welke interventiefuncties nodig zijn om deze gedragsverandering in gang te zetten. Bij elk soort barriere, horen andere gedragsinzichten.

Er zijn meerdere gedragsmodellen, zoals:

• Het Behaviour Change Wheel (BCW);
• Het Balm Gedragsmodel: Een fasenmodel (openstaan, begrijpen/willen/kunnen, doen, volhouden) dat helpt bij het in kaart brengen van het veranderproces.
• Het EAST-model. East staat voor Easy (gemakkelijk), Attractive (aantrekkelijk), Social (sociaal), en Timely (goed getimed);
• Het Integratief Gedragsmodel (IGM): Dit model helpt om zaken heel methodisch inzichtelijk te maken, het brengt vaak ook het gesprek op gang. Het model kan ook worden ingezet bij adviseurs of leidinggevenden. Gedragsverandering is complex en vraagt nu eenmaal om een lange adem.;
• Het ABC-model: Analyseert gedrag via Antecedent (aanleiding), Behavior (gedrag) en Consequence (gevolg);
• Het gedragsmodel van B.J. Fogg (Fogg Behavior Model): Een oersimpel model waarmee je kan kijken of je ontwerpoplossing simpel en motiverend genoeg is. Stelt dat gedrag optreedt wanneer er tegelijkertijd motivatie, vermogen (ability) en een trigger aanwezig zijn;
• Het DISC-model: Classificeert gedragsstijlen in vier kleuren (Daadkrachtig, Interactief, Stabiel, Consciëntieus) om samenwerking en communicatie te verbeteren;
• Het ASE-model (Attitude, Sociale invloed en Eigen-effectiviteit).

Gedragsmodellen helpen om beter te begrijpen waarom personen wel of niet in actie komen en kunnen helpen gedrag voorspellen of verklaren. Dit is dus een eerste belangrijke stap richting het vinden van een oplossing!

Hoe kom ik in stappen naar nieuw gedrag? Zijn er regels van respect en welke zijn dat? Wat betekent “je bent wat je doet en niet wat je zegt dat je gaat doen”? Wat betekent bewustwording creëren? Is hufterig gedrag toegenomen? Wat is een gedragskundige? Wat is een sociogram? Wat is het verschil tussen intentie en gedrag? Wat doet de combinatie zelfbeheersing en respect? Wat doet stress met goed fatsoen? Wat is camouflagegedrag? Wat betekent emotionele disbalans? Wat is het verschil tussen intentie en gedrag? Hoe leer je niet over je heen te laten lopen? Wat doet groeiende onvrede met je? Wat is leading by example? Wat is een rouwdouwer? Wat is apenrots-gedrag? Wat is asshole behavior? Wat is huftergedrag? Wat betekent verhuftering? Wat doet groeiende onvrede met je? Wat betekent gevaarlijk onvoorspelbaar gedrag? Wat doet verbaal geweld? Wat is primair gedrag? Wat zijn primaire reflexen? Wat zijn buitensporige psychiatrische stoornissen? Wat is idioot gedrag? Wat is roekeloos gedrag? Hoe pas je de STARR-methode toe? Wat betekent het om coachbaar te zijn? Wat betekent zelfreflectie? Wat is een vlaggensysteem? Wat vertelt lichaamstaal? Wat is het verschil tussen gevoelens en emoties? Wat is zelfsabotage en waarom werk jij jezelf tegen? Wat is de cirkel van invloed? Wat is pro-sociaal gedrag? Zijn we nu met ons allen doorgeschoten in betutteling?