Wat doet groeiende onvrede met je?

Wat doet groeiende onvrede met je?

12 februari 2026 0

“Onvrede” wordt doorgaans als iets onwenselijks beschouwd en verwijst naar een (individueel of collectief) gevoel van (diepliggende) ontevredenheid of ongenoegen, meestal over een specifieke situatie, gebeurtenis of omstandigheid. Veel maatschappelijk onbehagen en grote sociale ongelijkheid binnen onze samenleving kan ervoor zorgen dat men niet langer het gevoel heeft dat de overheid er voor hen is of grip op zaken heeft. Maatschappelijk ongenoegen: een houding van onvrede als gevolg van maatschappelijke problemen. Hoge werkloosheid is bijvoorbeeld een traditionele aanjager van maatschappelijke onvrede. Maar ook bijvoorbeeld ook migratie kan vandaag de dag een absorberend dossier zijn, waarin uiteenlopende vormen van onvrede samenkomen.

Onvrede lijkt veel op frustratie maar het is meer algemener gevoel. Frustratie is doorgaans sterker. Onvrede is er geen vrede mee hebben; wat niet direct betekent dat je er niet mee kunt leven, maar op de lange duur kies je er niet voor. En tegelijkertijd kan het ook zo zijn dat de uiting van de onvrede leidt tot verandering. Het is van de mens zelf, van ieder die iets meemaakt, maar ook van mensen samen, waar ze elkaar versterken in hun onvrede, waar ze samenkomen en in die ontmoeting een onbewust gevoel krijgen steun aan elkaar te hebben in het heftig en zichtbaar uiten van wat ze dwarszit. Maatschappelijk onbehagen of onvrede is een veelkoppig monster. Elke open samenleving kent verschillen van mening, botsende belangen en spanningen. Een democratie is er niet alleen om overeenstemming te hebben, maar juíst ook om verschillen en tegenspraak tot uitdrukking te laten komen en een plek te geven. Omgaan met maatschappelijke onvrede is dus zowel een democratie vraagstuk, als een vraagstuk van openbare orde en veiligheid. Onderhuids kunnen sluimerende of ‘onderhuidse’ onvrede groots zijn en bestaat uit diverse gevoelens, percepties en bronnen. Legitieme vragen zouden kunnen zijn waarom er steeds meer groeiende onvrede is en is de huidige maatschappelijke onrust (volkswoede) op een realistische en haalbare wijze in de hand te houden en kunnen eventuele escalaties worden voorkomen…

Kan langdurige boosheid je ziek maken? Wat is het verschil tussen gevoelens en emoties? Wat is een gezagscrisis? Wat betekent als iets onder je huid kruipt? Wat is volkswoede? Gaan steeds meer burgers het heft in eigen hand nemen? Wat betekent polarisatie? Nemen geweld en agressie toe? Of voelt het alleen zo? Wat betekent een parallelle samenleving? Wat is huftergedrag? Wat betekent verhuftering? Hoe is het gesteld met het vertrouwen van de burgers in de Nederlandse overheid? Wat is buitensluiting? Wat is frustratieagressie? Wat te doen met de opgekropte frustraties? Hoe leer je omgaan met negatieve emoties? Wat betekent leren uitspreken wat je dwarszit? Wat betekent stoom afblazen? Wat is een emotionele explosie? Wat is een geweldsuitbarsting? Wat is een emotionele uitbarsting? Wat houdt machtsmisbruik in? Kan machtsvertoon agressie uitlokken? Wat betekent diepzeedenken?