Is een persoon publiekelijk een „buitengewoon minderwaardig mens” noemen, een wijs besluit?

Is een persoon publiekelijk een „buitengewoon minderwaardig mens” noemen, een wijs besluit?

5 augustus 2026 0

In 2001 noemde een politicus een collegapoliticus onder meer een „ophitser”, „populist” en zelfs een „buitengewoon minderwaardig mens” tijdens een heftig televisiedebat. Deze woorden worden nog vaak aangehaald in discussies over de toon van het Nederlandse politieke debat rond de eeuwwisseling. Je kunt je afvragen hoe je in zo’n gemoedstoestand komt, dat je dat je willens en wetens je medemens „buitengewoon minderwaardig mens” gaat noemen.

Iemand met een andere mening een minderwaardig mensen noemen:

  • Wat is dan je grote voordeel als je dit dan doet en wel doel hoort hier dan bij?;
  • Waar denk je dan mee bezig te zijn als bijdrage aan je maatschap en waarvoor jij en je partij voor staan?
  • Bestempel je je collega dan als een zogenaamde Untermensch? Bedoel je dat dan netto onderaan de streep?;
  • Ben je dan blij en stoer als je dit dan gedaan hebt?;
  • Ben je dan nog coachbaar en ben je dan nog wel iets zinvols en goeds aan het willen?

Stel je dan voor dat je op alle deze vragen ‘ja’ als antwoord zou geven, wat zegt dat dan over jou? Dan zou je vervolgens jezelf de volgende vragen kunnen stellen:

  1. Als ik zo doe, wat ben ik dan voor een medemens? Denk je dan ook, wat zegt dat over mij? Dat ik iemand zo noem en ben ik zelf helemaal perfect en doe ik de goede dingen, waar de maatschap wat aan heeft?;
  2. Wat geeft jouw het recht om een ander zo te noemen?;
  3. Snap ik dan nog wel met mijn gezonde boeren verstand dat mijn gedrag en intentie met verantwoordelijkheid komen en niet zonder gevolgen is?;
  4. Ben ik dan nog wel geschikt als als voorbeeldfunctie, als medemens, als coach of als kennisoverdrager?;
  5. Wat probeer ik nu echt op te lossen? Probeer ik überhaupt wat op te lossen? Ben ik wel aan het oplossen? En, werkt het voor me? Of ben je gewoon simpelweg bezig met je eigen persoonlijke gewin en voordeel ten nadele van anderen?;
  6. Of kick je op machtsmisbruik, vind je het aangenaam en vind je het eigenlijk heel spannend om anderen verbaal neer te halen?;
  7. Stel dat iemand anders in je omgeving jouw zo noemt. Is dat dan helemaal prima voor je? Wat ga jij er dan mee doen?

Untermensch is een begrip uit de nationaalsocialistische ideologie (het nazisme). Dit begrip fungeert hierin als tegenhanger van het begrip Übermensch dat voor het eerst door aanhangers van de Reformatie werd gebruikt, maar het kreeg pas echt bekendheid door de Duitse filosoof Nietzsche.

Een andere persoon in de hitte van de strijd een „buitengewoon minderwaardig mens” noemen, klinkt alsof je niet meer in control bent, maar een losgeslagen amateur in gesprekstechnieken. Wij noemen dit buitensporig verbaal geweld. Dit type misselijkmakend gedrag is mede debet aan de hedendaagse verhuftering en frustratieagressie verder te helpen ontwikkelen en die ook alsmaar erger wordt. Hier hoef je geen universitaire sociale studie voor te hebben afgerond om te begrijpen dat dit mijlenver van gezond is en zeker niet redelijk en billijk. Dit walgelijke en hufterige gedrag moet je gewoon niet willen. Niet voor jezelf en zeker niet wat je uitstraalt en overdraagd aan je omgeving en verder dan dat.

Als je dan naar alle openheid en eerlijkheid aan jezelf vraagt op het moment van impact of daarna:

  • Wat ben ik aan het doen?
  • Hoe ben ik dit aan het doen?
  • En, hoe had ik het graag willen doen?

Laat je op zo’n moment duidelijk zien dat je emoties de overhand hebben, weet je eigenlijk niet meer wat je zegt of heb je jezelf niet onder controle bij hogere druk? Zit ik dan nog wel in het goed werk, denk je? Denk je dan dan je nog wel serieus aan het bijdragen bent? Heb je dan het gevoel dat jouw bijdrage anderen kan helpen, motiveren of zelfs inspireren? Denk je dan dat je echt aan het helpen ben naar een betere wereld? Ben je dan nog écht oplossingsgericht bezig? Ben je dan nog wel realistisch en haalbaar aan het denken voor jezelf en je medemens? Wat denk je nu zelf? Met dit onnodige drama is niemand iets mee opgeschoten. Zo zie je maar, de verhuftering en verharding in onze samenleving was ook al in 2001 orde van de dag en politici die hier nog dagelijks keihard aan bijdragen, waar je minstens integriteit van mag verwachten.

Zelfrechtvaardiging: rechtvaardig jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit? Wat betekent zelfreflectie? Waarom is zelfregie belangrijk? Is er verschil tussen zelfrespect en ego? Is verhaal halen met persoonlijke knokploeg een wijs besluit? Is het roepen dat jij per postcode weet waar de ongevaccineerden wonen, een wijs besluit? Is het liegen, bedriegen, oppoetsen en aandikken van je cv als staatssecretaris, een wijs besluit? Is het doodschoppen van een 60-jarige man, die iets vind van sneeuwballen gooien op rijdende auto’s, een wijs besluit? Is het kapot trappen van 300 beeldjes op een religieuze expositie een wijs besluit? Is het schieten op een rijdende tractor tijdens boerenprotest als agent zijnde, een wijs besluit? Is het roepen dat als je een Zwarte Piet tegenkomt in november, je hem hoogstpersoonlijk op zijn gezicht gaat trappen, een wijs besluit? Wat is de definitie van geweld? Wat doet verbaal geweld? Wat is een verbaal conflict? Wat is iemand demoniseren? Wat is iemand ridiculiseren? Wat is iemand criminaliseren? Wat is het verhaal achter de machtskick? Wat betekent publiekelijk voor de leeuwen gegooid worden of afgeslacht worden in de media? Wat houdt machtsmisbruik in? Kan machtsvertoon agressie uitlokken? Doet schelden pijn? Zijn er regels van respect en welke zijn dat? Wat is een moreel kompas? Wat is een moreel kompas?