Wat is een drogreden of drogredenatie?

Wat is een drogreden of drogredenatie?

14 augustus 2026 0

Argumenten, vaak helpend voor de inhoud en de kwaliteit van besluiten. Een drogreden is een fout argument of een foute redenering, maar wel aannemelijk lijkt. Wanneer men voortbouwt op foutieve argumenten is er sprake van een drogredenering. Het lijkt op het eerste gezicht een goed en logisch argument, maar bij een goede controle klopt het niet. Een drogreden wordt doorgaans gebruikt om een persoon te overtuigen, hoewel de logica ondeugdelijk is. Er bestaan veel verschillende soorten drogredenen, maar ze hebben als overeenkomst dat er iets misgaat in de argumentatie waardoor het argument in feite niet geldig is. 

Kenmerken van een drogreden:

  • Het is een foutieve redenering;
  • Het lijkt aannemelijk of waar te zijn;
  • Het breekt een regel van een goede discussie of gebruikt een verkeerd argumentatieschema.

Een toegankelijk voorbeeld van een drogredenering is ‘Mijn oma dronk elke dag wijn en zij is 100 geworden, dus alcohol is helemaal niet gevaarlijk’. In dit argument wordt een overhaaste generalisatie gemaakt. Er wordt gesteld dat omdat oma oud is geworden, ondanks het drinken van veel alcohol, dit voor iedereen zou gelden. Dit is echter niet het geval, waardoor het argument foutief is

Bekende soorten en maten van nu drogredenen:

  • Persoonlijke aanval (argumentum ad hominem): Je valt de persoon zelf aan in plaats van het argument van die persoon;
  • Cirkelredenering: Je standpunt en je argument zijn eigenlijk precies hetzelfde, waardoor je het standpunt niet echt bewijst;
  • Onjuist beroep op autoriteit: Je gebruikt iemand als bewijs die geen deskundige is op dat specifieke gebied;
  • Overhaaste generalisatie: Je trekt veel te snel een algemene conclusie op basis van slechts één of een paar voorbeelden;
  • Bespelen van het publiek: Je probeert iemands gevoelens te gebruiken om gelijk te krijgen, in plaats van logische argumenten.

Een veelgebruikt synoniem voor een drogreden is een schijnreden, een schijn argument, een valse redenering of een sofisme. Wanneer er in een gesprek valide argumenten naar voren gebracht worden, passend bij het onderwerp, is het natuurlijk de moeite om daarop in te gaan. Soms echter wordt een argument ingebracht dat je afleidt van de zaak waar het om gaat. Bij drogredenen met een verkeerde vergelijking is er sprake van twee zaken die ten onrechte met elkaar worden vergeleken. Bijvoorbeeld: ‘Ik vind dat we echt niet naar gym hoeven, we bewegen toch al als we naar school fietsen?’. In deze drogreden worden gym en naar school fietsen met elkaar vergeleken. Dit is niet correct. Fietsen en gymmen zijn beide fyieke activiteit maar bij gym leer je verschillende sporten kennen, de spelregels van verschillende sporten en leer je bijvoorbeeld ook samenwerken in een team. Dit is bij naar school fietsen niet het geval. Daarom is er sprake van een verkeerde vergelijking en dus is het argument een drogreden.

De kernboodschap van omgaan met drogredenen is: Alles wat je aandacht geeft dat groeit. Weet dus bewust waar je de focus op wilt leggen. Over het algemeen is dat dus niet op de drogreden maar wil je terug naar de inhoud die van belang is.

Is hufterig gedrag toegenomen? Welke factoren kunnen je gedrag bepalen? Wat is kiezersbedrog? Wat is schijnparticipatie? Wat is demagogie? Wat betekent oorlogshitserij? Wat is een gezagscrisis? Wat is demagogie? Wat betekent verhuftering? Wat is loochening? Wat is volkswoede? Moet je alles geloven wat je denkt? Wat is een oproep tot geweld? Wat betekent ergens geen actieve herinnering aan hebben? Wat betekent loyaal zijn aan de uitvoerende macht? Is het liegen, bedriegen, oppoetsen en aandikken van je cv als staatssecretaris, een wijs besluit? Is het roepen dat jij per postcode weet waar de ongevaccineerden wonen, een wijs besluit? Is verhaal halen met persoonlijke knokploeg een wijs besluit? Is het roepen dat als je een Zwarte Piet tegenkomt in november, je hem hoogstpersoonlijk op zijn gezicht gaat trappen, een wijs besluit? Waarom heeft Prins Bernhard in 1946 voorgesteld om Nederlandse SS’ers als militair naar Nederlands-Indië uit te zenden? Kan machtsvertoon agressie uitlokken? Wat houdt machtsmisbruik in? Wat betekent een low-trust society? Hoe is het gesteld met het vertrouwen van de burgers in de Nederlandse overheid? Wat is idioot gedrag? Wat is iemand criminaliseren? Wat is iemand demoniseren? Wat is iemand ridiculiseren? Wat is leading by example? Wat is uitgestelde teleurstelling?