Gaan Scoliose en sport samen?

Straat Weerbaarheidstrainer Jacky 18 november 2025 0

Scoliose is een vergroeiing aan de ruggengraat (wervelkolom). Normaal is de ruggengraat recht, als je die van achter bekijkt. De wervelkolom is een soort ketting van botjes (wervels) die door je rug loopt. Scoliose (Grieks voor verkromming) is een verkromming van de rug (wervelkolom), waardoor één of meerdere bochten in de rug ontstaan. We spreken pas van een scoliose als de kromming meer dan 10 graden is. Bij één bocht spreken we van een C-vormige scoliose en bij twee bochten van een S-vormige scoliose. De verdraaiing van de wervelkolom veroorzaakt op borsthoogte aan de rugzijde een bolling van de ribben. De voornaamste kenmerken van scoliose zijn houdingsafwijkingen of vormafwijkingen van de wervelkolom. Behalve verkrommen kan de wervelkolom bij scoliose ook om zijn as gaan draaien (denk aan een wenteltrap). Hierdoor kunnen wervels en ribben gaan vervormen. Door scoliose kun je de wervelkolom moeilijker bewegen en soms beperkt dat ook de werking van de longen.

De oorzaak is voor het overgrote deel (80-85%) onbekend. In 10-15% procent van de gevallen is de ziekte aangeboren. Vaak wordt de kromming pas zichtbaar als kinderen rond de tien jaar zijn. Soms wordt de scoliose veroorzaakt door afwijkingen van het bot, de zenuwen, de spieren of het bindweefsel. In andere gevallen zijn er aanwijsbare oorzaken, zoals neuromusculair degeneratieve afwijkingen, een dwarslaesie, bestralingen of ouderdom. Vooral op latere leeftijd kan scoliose leiden tot pijn en vermoeidheid. Scoliose komt bij ongeveer drie op de honderd personen voor.

De onderstaande richtlijnen zijn bedoeld voor een 14-jarige sporter met scoliose. Het doel is veilig trainen, blessurepreventie en optimale ontwikkeling.

Wat mag wel:

Boksen en zelfverdediging met gecontroleerde techniek, zonder overdreven rotatie.
Afwisseling in stand (orthodox en southpaw) om asymmetrie te vermijden.
Lichte tot matige krachttraining: squats, lunges, step-ups, lichte deadlift-techniek.
Functionele oefeningen: farmer’s carry (licht), sled push (licht-matig).
Core-stabiliteitstraining: planken, zijplank, bird-dog, glute bridge.
Conditietraining: fietsen, roeien (licht en technisch juist), wandelen, touwtje springen met mate.
Mobiliteit: cat–cow, borstspierrek, hamstringrek, zijwaartse rek.

Beter om te beperken:

Zware krachttraining met hoge axiale belasting: zware squats, zware deadlifts, zware overhead
press.
Explosieve rotaties bij stoten (wind-ups, overrotatie).
Eenzijdige belasting tijdens training (voorkom altijd een voorkeursstand).
High-impact sporten of drills met veel schokken op de wervelkolom.
Intensieve kicking-sporten met repetitieve rotaties.

Beter om niet te doen:

Powerlifting of strongman-training.
Overhead lifting met zware gewichten.
Sparren waarin veel torsie of onverwachte rugbewegingen optreden.
Oefeningen waarbij de rug geforceerd hol wordt onder belasting.
High kicks of extreme mobiliteitsoefeningen die de wervelkolom draaien

Signalen om onmiddellijk te stoppen:

Pijnscheuten in de rug.
Tintelingen in benen of armen.
Pijn die uitstraalt naar de ribben of onderrug.
Ongewone vermoeidheid in de rug tijdens drills.
Verergering van zijn houding tijdens training.

Aanbevolen trainingsstructuur: 2–3x per week bouwtraining + sporttraining. Elke sessie:

5 min warming-up (mobiliteit, lichte dynamiek).
10–15 min core en stabiliteit.
Hoofdtraining (boksen/techniek/kracht).
5 min cooling-down met lichte stretch.

Warming-up voorbeelden:

Schouderrollen
Romprotaties (zeer licht)
Dynamische heuplift
Ademhalingsoefeningen voor ribmobiliteit

Voorstel van de coretraining:

Bird-dog – 2×10 per kant
Zijplank – 2×20 sec per kant
Brug – 2×12
Plank – 20–30 sec

Communicatietips voor de trainer:

Check bij start van training of hij rugklachten heeft.
Laat hem goed aangeven wanneer iets niet goed voelt.
Focus op techniek boven kracht of snelheid.
Werk met progressieve opbouw.
Plan rust in op dagen met rugvermoeidheid.

Waarom is dit belangrijk? Scoliose geeft asymmetrie in de wervelkolom en ribbenkast. Stabiliteit, gecontroleerde beweging en symmetrische belasting beschermen tijdens groei.

Wat is het verschil met een normale ruggengraat? Normaal buigt een ruggengraat ter hoogte van de hals en onder in de rug naar voren. Ter hoogte van de borst buigt de rug naar achteren. Een ruggengraat met scoliose buigt niet alleen naar voren en naar achteren, maar ook opzij. De ruggengraat draait ook nog om de eigen as.

Conclusie: Ga bij deze klachten altijd voor de zekerheid naar je (huis)arts. Die kan jou verwijzen naar Orthopedie als dat nodig is. Overleg altijd vooraf met de orthopeed of je een bepaalde sport in jouw specifieke geval mag beoefenen. Sporten is gezond: het houdt je soepel en zorgt voor een goede conditie. Met de juiste begeleiding kan hij of zij veilig en sterk trainen. De sleutel is stabiliteit, symmetrie, techniek en belastingbeheersing

Is krachttraining goed voor kinderen? Kinderen en sport, wat moet ik weten? Wat leren kinderen van sporten? Hoe belangrijk is voeding rondom de krachttraining? Welke krachtsporten zijn er? Kan ik in plaats van een eiwitshake gewoon chocolademelk drinken? Hoe komt het dat jongeren minder bewegen? Zijn energiedrankjes schadelijk? Je kind op vechtsport, een goed idee? Wat is het verschil tussen pijn en een blessure? Wat zijn meest voorkomende blessures bij krachttraining? Is er relatie tussen stress en blessures? Welke risicofactoren zijn er die de kans op een blessure verhogen? Waarom worden rek-en strekoefening, warming-up en cooling down vaak door elkaar gebruikt? Wat is een warming up?