Geen VCP bij jouw vereniging beschikbaar! En nu?

Het kan natuurlijk zo zijn dat je bij jouw vereniging géén VCP kunt vinden om ongewenst (grensoverschrijdend) gedrag te melden. Je moet daar ergens mee terecht kunnen. Ook in de amateursport komt grensoverschrijdend gedrag voor en niet iedereen weet hoe je hier mee om moet gaan. Wat ga je vanaf dat punt doen?

• De melder, maar ook degene(n) waar aan dit gemeld is, moeten sowieso hun gezonde boeren verstand blijven gebruiken. Dat is nog steeds de beste tool beschikbaar in het voordeel voor een ieder.
• Mediation (conflictbemiddeling) kan hierin een goede start zijn om het incident te bespreken. In zulke situaties kan de mediator rust brengen en ruimte geven aan beide kanten.
• Je kunt je melding van grensoverschrijdend gedrag doen bij het bestuur van je vereniging. Zij zullen kennisnemen van het incident, mogelijk contactpersoon toewijzen en mogelijk hoor- en wederhoor toepassen indien van toepassing. Verder het afwegen van het incident, afwegen meldplicht en afwegen van de opvolging. Wat onder grensoverschrijdend gedrag wordt verstaan, kan voor iedereen anders zijn.
• Denk niet meteen in termen van daders of slachtoffers, Politie, strafrecht of Veilig Thuis. Het gaat erom dat we kijken wat er gebeurt met een persoon waar je je zorgen over maakt.
• Is er binnen jouw vereniging of sportclub geen interne VCP, dan kun je door verwijzen naar de onafhankelijke externe VP’s. Er bestaat ook zoiets als een gemeentebrede vertrouwenscontactpersoon voor alle leden en vrijwilligers van sportaanbieders. Dat ligt overigens per gemeente anders.
• Centrum Veilige Sport Nederland (CVSN) is een plek waar je (een vermoeden van) grensoverschrijdend gedrag en integriteitsschending kunt melden, net zoals het meldpunt van de bond. Maar zoals eerder geschreven en gezegd, blijf vooral je gezonde boeren verstand gebruiken en weet waar je aan begint. Het gaat hier niet over koekjes bakken of sprookjes vertellen.
• Het Meldpunt Geweld en Sport is bereikbaar op nummer: 0800 – 22 99 555. De hulplijn is alleen bedoeld voor noodgevallen en is 24/7 bereikbaar.
• De laatste optie is een melding anoniem te doen via het SpeakUp syteem, waarin de berichtgever niet kan worden herleid. Voor onderzoek is het wel moeilijker om een goed beeld te krijgen van wat er daadwerkelijk is gebeurd. Dan gaat een onafhankelijk ‘specialist’ uiteindelijk een ei liggen over dit onderdeel en of je dat moet willen…

Om gelijk maar met de deur in huis te vallen… er komen dan gelijk weer een reeks vragen in mij op. Je krijgt bijvoorbeeld iemand uit het bestuur aangewezen als contactpersoon… dus geen vertrouwenscontactpersoon maar gewoon iemand die dit gaat regelen vanuit de vereniging. Dat is een lid van de club, een sporter, wellicht een bestuurslid, maar ook een vrijwilliger. Iemand die niet de VCP cursus heeft gedaan bij CVSN of een relevante VOG heeft… wat mag je daar dan van verwachten?

• Mag je verwachten dat hiermee de geheimhouding gewaarborgd is?
• Mag je best effort verwachten? Alles naar beste kunnen, met de tijd die die persoon er privé in wil steken, met uiterst gevoelige en kritische informatie?
• Mag je een goede en adequate afhandeling verwachten?
• Mag je verwachten dat het goed, duidelijk, volledig en tijdig aangemeld wordt bij de juiste partij met de juiste gewenste informatie? Of gaat er beoordeeld worden op incomplete informatie, waardoor het schip strand waar het niet zou moeten stranden?
• Mag je dan vervolgens verwachten dat de persoon die in het ongelijk gesteld wordt, de zogeheten ‘dader’, de club dan moet verlaten, wetende dat wellicht niet alle aangeleverde informatie sluitend of correct was? Of…

Het lastige is aan verwachtingen dat het vaak uitgestelde teleurstellingen zijn, dat is wat de praktijk doorgaans laat zien. Weer een vraag… hoe lang gaat dit proces alles bij elkaar duren? Linksom of rechtsom, is het verstandig om als vereniging een eigen vertrouwenscontactpersoon aan te stellen. Hiermee hebben eigen leden een aanspreekpunt binnen de vereniging, die tevens de cultuur en structuur van de club goed kent. Daarnaast is de VCP belangrijk als sparringpartner van het bestuur en aanjager en borger van preventief beleid.

Wat wel vragen blijven… wie heeft nou de regie hierin? Heeft nou Centrum Veilige Sport de regie? Heeft ISR de regie? Heeft de bond de regie? Wie stelt vast: dit zijn de stappen en dit gaan we doen? En, wat gaan we netto schoon aan de haak doen met het eindresultaat? Een heleboel handelingen bij elkaar, een hoop betrokkenen die effort moeten inzetten voor een goede afloop. En… wat is het netto onderaan de streep waard? Of is het alles bij elkaar een papieren tijger of een storm in een glas water?

Wanneer ga je te ver en waar ligt de grens? Wat is vooringenomenheid? Wat is een VCP? Waarom is de sociale veiligheid bij veel sportverenigingen niet op orde? Wat zijn de 4 V’s voor veiligheid? Wat is sociale veiligheid? Wat is het verschil tussen een melding en een klacht inzake ongewenst gedrag? Wat is het verschil tussen intentie en gedrag? Wat verstaan we onder grensoverschrijdend gedrag? Wat is discriminatie? Wat is Centrum Veilige Sport Nederland? Wat is NOCNSF? Hoe ga je om met de AVG? Wat is een VOG? Wat is een API? Wat is een VPI? Wat is een agressiecoach? Wat is een agressieprotocol? Wat is een ordegesprek? Wat doet de Dopingautoriteit? Wat is discriminatie? Wat verstaan we onder pesten? Wat is een anti-pestprotocol? Ik voel me onveilig. En nu? Wat is uitgestelde teleurstelling? Hoe belangrijk is rechterlijke overtuiging? Wat betekent proceshouding? Wat is een ordegesprek? Wat kun je met een stopgesprek? Hoe kun je jezelf als trainer of coach beschermen tegen ongewenst en grensoverschrijdend gedrag?