Wat betekent een geweldsinstructie?

Wat betekent een geweldsinstructie?

5 juni 2026 0

Een geweldsinstructie (ook wel ambtsinstructie genoemd) is een set officiële regels en voorwaarden die voorschrijft in welke situaties en op welke manier functionarissen met een publieke taak geweld mogen gebruiken. Anders geformuleerd: de momenten waarop geweld mag worden toegepast, en welk middel dan als geschikt moet worden beoordeeld, wordt omschreven in de geweldsinstructie.

De politie heeft in Nederland het zogeheten geweldsmonopolie, wat inhoudt dat de politie in het kader van zijn of haar taak soms geweld mág of zelfs moét toepassen. Dat mag natuurlijk niet zomaar! Een politieagent beschikt over de volgende geweldsmiddelen een dienstpistool, pepperspray, een uitschuifbare wapenstok en een stroomstootwapen. Agenten zijn opgeleid, getraind én getoetst, zodat zij weten welk geweldsmiddel zij onder welke voorwaarden of omstandigheden mogen inzetten. Het toepassen van geweld is gebonden aan regels en voorwaarden.

De instructie regelt een aantal belangrijke zaken:

  • Wanneer geweld is toegestaan: Alleen als het strikt noodzakelijk is, bijvoorbeeld voor het aanhouden van een verdachte, het doorbreken van verzet of ter zelfverdediging;
  • Proportionaliteit en subsidiariteit: Het gebruikte geweld moet in verhouding staan tot het doel (proportioneel) en er mag geen zwaarder middel worden ingezet als een lichter middel volstaat (subsidiair);
  • Welke middelen wel/niet mogen: Hierin staat omschreven wanneer een wapenstok, pepperspray, politiehond of vuurwapen gebruikt mag worden en wat de stappen zijn die daaraan vooraf moeten gaan;
  • Nazorg en verantwoording: Elke keer dat geweld wordt gebruikt, moet dit formeel worden gemeld en onderzocht om te controleren of de regels correct zijn nageleefd.

Geweld mag alleen worden gebruikt als er geen andere opties meer zijn. Binnen enkele seconden moet de agent besluiten of praten voldoende is, of dat een wapenstok nodig is, of dat een agent naar een vuurwapen moet grijpen.Het zorgt ervoor dat het rechtmatig geweld, dat deze instanties (zoals politie, marechaussee of militairen) mogen toepassen tijdens hun werk, strikt wordt gemeten.

Wat houdt het geweldsmonopolie in? Is er sprake van toename in politiegeweld? Wat is Politiegeweld? Mag de Politie mag geweld gebruiken? Heeft de politie een voorbeeldfunctie? Wat is een IBT training? Wat betekent AZV? Wat betekent een cocktail van geweld? Wat is niets ontziend ontwrichtend geweld? Wat betekent burgerlijke rechtvaardigheid? Wat betekent excessief geweld? Je hebt als agent geweld moeten gebruiken: wat gebeurt er daarna? Wat is de Mobiele Eenheid (ME)? Is geweld een taal? Wat is buitenproportioneel geweld? Hoe herken je buitenproportioneel geweld? Is een slagwapen dodelijk? Wat doet de combinatie zelfbeheersing en respect? Wat is gevaarsbeheersing? Wat is geweldbeheersing? Waarom gaan steeds meer supermarkten bodycams inzetten? Wat is een verbaal conflict? Wat betekent een low-trust society? Hoe is het gesteld met het vertrouwen van de burgers in de Nederlandse overheid? Is onze overheid nog in staat haar burgers te beschermen? Waarom komen burgers in opstand? Wat is schijnparticipatie? Wat zijn vrijheidsbeperkende maatregelen?

Klik hier voor ons
This is default text for notification bar