Kan het stoïcisme helpen voor een ultieme mindset?

Straat Weerbaarheidstrainer Jacky 21 november 2022 0

Als je bekend bent met het stoïcisme, dan heb je een idee hoe dit helpt naar een goed leven met een ultieme mindset. Iedereen kent wel de bekendste oefening van de stoïcijnen en dat is de negatieve visualisatie. Dit houdt in dat je letterlijk nadenkt over de meest negatieve uitkomst op dat moment denkbaar. Het klinkt heel negatief! Ondanks dat het negatief klinkt en lijkt, is de uitkomst juist zeer positief. Misschien wel de bekendste oefening van de stoïcijnen is negatieve visualisatie. Dit houdt in dat je letterlijk nadenkt over de meest negatieve uitkomsten in je leven.

Vragen die stoïcijnen zich bijvoorbeeld stellen:

Heb ik mezelf druk gemaakt over zaken waar ik geen invloed op heb?
Wat had ik vandaag beter kunnen accepteren?
In hoeverre heb ik me gericht op datgene wat essentieel is voor me; wat echt voor mij ertoe doet?
In hoeverre heb ik nagedacht over en geleefd vanuit het ergste wat kan gebeuren?
Welke destructieve emoties hadden vandaag de overhand, of speelden soms op en vragen om zorg?
In hoeverre heb ik verantwoordelijkheid voor mezelf genomen en het goede uit mezelf gehaald?
In hoeverre was ik vandaag ergens jaloers, kwaad, gericht op lust, gericht op overdaad, egocentrisch?
In hoeverre was en ben ik goed voorbereid (op het ergste dat kon / kan gebeuren)?
Waar ben ik tekortgeschoten?
Welke tegenslagen had ik vandaag en welke richting geven deze me?
Waarin ben ik vooruitgegaan?
Aan welke tekortkoming(en) heb ik gewerkt?
Wat kan ik nog beter doen?
Wat onderbrak mijn (streven naar) gemoedsrust?
Waarom kon ik iets niet doorstaan?
Wie zou ik dankbaar zijn?
Welke voorbeelden hebben me vandaag geïnspireerd?
Welke kleine stappen kan ik zetten voor verdere vooruitgang?
Hoe zou een stoïcijnse toeschouwer mij vandaag hebben gezien?
In hoeverre heb ik me ten onrechte (te) veel bezig gehouden met het winnen zelf (het behalen van mijn doelen) in plaats van met het proces zelf?
Welk karakter heb ik laten zien en waar wil of moet ik morgen in groeien?
In hoeverre was ik rechtvaardig? In hoeverre had ik oog voor anderen? In hoeverre had ik oog voor de samenleving?
In hoeverre heb ik moed getoond?
In hoeverre heb ik met mate gehandeld?
In hoeverre heb ik als wijs persoon gehandeld (en niet alleen op papier of als keyboardwarrior op social media)?
Waar heb ik geoordeeld (bijvoorbeeld over anderen) terwijl ik ze mogelijk nog niet eens begreep?
Wat als dit de laatste dag van mijn leven zou zijn; doe ik dan het juiste?

Het gaat regelrecht in tegen wat positiviteitsgoeroes roepen. Zij roepen en prediken dat je altijd positief moet denken. In de werkelijkheid is het leven niet altijd positief. De stoïcijnen zijn dan ook van mening dat je óók negatief moet denken en daar vervolgens op een werkbare manier mee leren omgaan. Je kent het wel. De situationele hamvraag: is het glas half vol of half leeg? Een pessimist zou zeggen: “Het glas is half leeg.” Een optimist zou zeggen: “Het glas is half vol.” Een Stoïcijn zou zeggen: “Wat als het glas helemaal leeg was? Dan zou ik altijd nog een mooi glas hebben. Wat mooi dat ik nu een glas heb én dat er ook nog wat in zit!”

Moet je constant negatief gaan denken? Nee, zeker niet! Het doel is om af en toe stil te staan bij het meest heftige wat kan gebeuren op dat moment. Door uit te gaan van de meest negatieve situatie krijg je meer waardering voor wat je nu hebt. Door uit te gaan van de meest negatieve uitkomst kan je bedenken hoe je deze kan voorkomen. Je leert te anticiperen op de slechte uitkomst. Als het je overkomt, dan raak je niet in paniek, maar weet je precies wat je moet doen. Negatieve visualisatie is op die manier een training voor een noodsituatie. In veel beroepen is dit een belangrijk onderdeel van de training, bijvoorbeeld bij defensie en de brandweer. Als je nadenkt over de ergste uitkomst, dan leer je die te accepteren. Door die acceptatie durf je nu in actie te komen, omdat je rekening houdt met alle uitkomsten.

Maar je kunt dit ook meenemen in je dagelijks leven: “wat als ik nu toch zeg wat ik denk?” of “wat is ik gewoon mijn baan op zeg en ga voor wat ik echt wil?” of “stel dat ik deze wedstrijd verlies?” en ga zo maar door. Neem het maar eens met je mee. Je bent in een situatie waarin je mentaal of fysiek blokkeert. Stel jezelf de vraag: “Wat is nu het ergste wat kan gebeuren?” Bekijk hiermee de situatie opnieuw en neem dit punt als nieuw vertrekpunt voor je beslissing die je dan opnieuw kunt maken.

Wat is de cirkel van invloed? Wat betekent de lat voor jezelf (te) hoog leggen? Wat is relativeren? Wat betekent zelfreflectie? Moet je alles geloven wat je denkt? Als ik ben wat ik heb en ik verlies alles, wat ben ik dan? Wat is een adaptieve mindset? Wat is iron mind conditioning? Welke nadelen heeft zelfmedelijden? Wat houdt mentale weerstand in? Wat is levenskunst? Wat betekent herpakken? Wat houdt doorzettingsvermogen in? Wat is trainen van uitzichtloosheid? Wat is coping? Wat is door de pijn heen gaan? Wat is veranderingsbereidheid? Wat betekent face your demons? Wat is de relatie tussen angst, spanning en pijn? Waarom is zelfbeheersing belangrijk? Wat betekent verman jezelf? Wat is ergens mee moeten dealen? Hoe word je het negatieve stemmetje in je hoofd de baas? Wat is mental stretching? Wat betekent mind-body connection? Wat betekent mentale vorming? Hoe kun je je situational awareness vergroten? Wat betekent diepzeedenken?