Hoe kun je goed door een rouwproces heen komen?

Naast vreugde en geluk maken we in ons leven ook verlies mee. Of je nu wilt of niet, een ieder van ons krijg te maken met verlies. Rouw is een normale reactie op een verlieservaring. Rouwen doen we niet alleen bij het overlijden van een dierbare; je kunt ook rouwen om een scheiding, de hoop op een kind, het verlies van je gezondheid, relatie, baan of huisdier. Iedereen rouwt echter op zijn of haar eigen manier, omdat ieder verlies uniek is. Er bestaat geen ‘normale’ rouw.

De fasen van rouw:

• Ontkenning: gevoel van ongeloof en schok bij overlijden van iemand of het bericht dat iemand is overleden;
• Woede: na ontkenning zal er dikwijls een periode van woede en jaloezie aantreden. Dit wordt vooral op de omgeving geprojecteerd;
• Onderhandeling: in de derde fase zal er vaak een gevoel van machteloosheid ontstaan waarin de rouwende persoon gaat twijfelen aan zichzelf en zijn omgeving. Wat als dit of dit anders was gegaan…;
• Depressie: naarmate de tijd verstrijkt, kan de fase van onderhandeling en woede overgaan in een sombere neerslachtige fase. Soms praat iemand zichzelf een schuldgevoel aan;
• Aanvaarding: na het grote verdriet zal zich een fase voordoen van rust waarin zaken worden aanvaard en een plekje krijgen.

Tijdens het rouwproces kunnen er allerlei emoties in je opkomen, zoals:

• Verdriet;
• Boosheid;
• Angst;
• Verwarring;
• Jaloezie;
• Schuld.

Sommigen tonen mogelijk geen emoties van buiten, maar hebben van binnen te maken met een rollercoaster van gevoelens. Rouw kan zich ook uiten in gedrag. Iemand kan zich bijvoorbeeld helemaal terugtrekken, opstandig zijn, zich volledig op het werk storten of veel drinken. Sommigen huilen niet, anderen juist heel veel. Maar niet elk verlies is verdrietig. En soms voel je wel verdriet, maar ervaar je geen rouw. Niet iedereen die rouwt ervaart dezelfde lichamelijke klachten. Dit verschilt van persoon tot persoon, en van situatie tot situatie. Ook hoe lang de klachten aanhouden is per persoon verschillend. Onderstaande klachten komen veel voor:

• Constante en/of extreme vermoeidheid;
• Lusteloosheid; opgebrand zijn;
• Slaapproblemen;
• Concentratieproblemen;
• Een slechter werkgeheugen (minder dingen tegelijk kunnen doen, minder kunnen onthouden);
• Een hogere prikkelgevoeligheid (geluiden komen bijvoorbeeld harder binnen);
• Hoofdpijn;
• Duizeligheid;
• Benauwdheid, kortademigheid en/of ademnood;
• Een drang tot zuchten;
• Een verhoogde hartslag (gemiddeld tenminste een week lang na het verlies);
• Borstpijn; druk op de borst;
• Een brok in de keel; een dichtgeknepen keel;
• Een hol gevoel in de buik; brandend maagzuur; het gevoel van een knoop in je maag (iets onverteerbaars);
• Verminderde eetlust;
• Buikpijn; darmklachten; obstipatie;
• Verlies van spierkracht;
• Spierpijn;
• Een ontregelde hormoonhuishouding.

Veel lichamelijke klachten van rouw lijken op symptomen van depressie. Denk aan minder eetlust, lusteloosheid en vermoeidheid. Ben je in rouw, dan ben je niet direct ook depressief. Maar het is wel goed om dit in de gaten te houden. Rouw gaat niet alleen over missen, maar ook over een toekomst die verdwijnt. Rouwen om wat nooit meer komt. De plannen en dromen die er waren. Rouwen en helen, het vindt plaats op een diep persoonlijk niveau in een onvoorspelbaar tempo. Jaag iemand niet op als ze hier hun tijd voor nemen. En sta ook niet met je oordeel klaar als je van mening bent dat iemand niet voldoende tijd neemt om te rouwen. Rouwen is de overgangsfase van het “oude leven” van voor het verlies naar “het nieuwe leven”. Rouw is rauw en rouw mag er zijn. Rouw heeft niet alleen invloed op je emoties, maar ook op je lichaam. Rouwen hoort bij het leven, of je nu wilt of niet. Wees er voor de ander; ongeacht waar iemand zich bevindt in zijn/haar rouwproces.

Wat wordt er bedoeld met de opmerking, je moet het een plekje geven? Wat betekent rouwtherapie? Hoe kun je een pijnlijke situatie achter je laten? Wat betekent regressie in de psychologie? Wat doet een familieopstelling met je? Moet je alles geloven wat je denkt? Wat zijn onzichtbare littekens? Wat is zelfsabotage en waarom werk jij jezelf tegen? Is iets wat ongemakkelijk is, ook meteen onverantwoord? Wat is een hoge pijngrens? Is mijn lichaam sterker dan mijn geest? Waarom kun je beter geen overhaaste conclusies trekken? Kun je je brein herprogrammeren? Wat betekent mentale vorming? Wat betekent mind-body connection? Is pijn een emotie? Wat is mindset? Wat betekent een mentaal breekpunt? Heb je invloed op je eigen mindset? Wat is een interne criticus? Kun je een oorlogstrauma doorgeven? Kan het stoïcisme helpen voor een ultieme mindset? Welke factoren kunnen je gedrag bepalen? Wat is het verschil tussen gevoelens en emoties? Hoe leer je omgaan met negatieve emoties? Wat zijn kenmerken van depressiviteit?