Wat zijn kenmerken van depressiviteit?

Straat Weerbaarheidstrainer Jacky 28 januari 2026 0

Wanneer een neerslachtige bui (diepe somberheid) lang aanhoudt en fysieke en/of mentale klachten veroorzaakt, kan er sprake zijn van een depressie. Een depressie treedt meestal op door een combinatie van biologische, geestelijke en sociale factoren en niet door één enkele oorzaak. Het kan zijn dat je bepaalde gevoelens herkent, maar dat ze van voorbijgaande aard zijn. We spreken dan over depressieve klachten. Daar heeft bijna iedereen weleens last van, zoals bijvoorbeeld na het overlijden van een dierbaar persoon.

Belangrijke factoren zijn:

Erfelijkheid,
Tijdelijke levensgebeurtenissen (zoals verlies of trauma),
Aanhoudende stress,
Persoonlijkheidskenmerken (zoals perfectionisme of veel piekeren)
Lichamelijke ziekten.

We maken een onderscheid tussen verschillende mate van ernst:

Lichte depressie,
Matige depressie,
Zware (ernstige) depressie.

Een depressie is een stemmingsstoornis, gekenmerkt door een verlaagde, sombere stemming en plezierverlies. Bij een depressie voel je je vaak voor een lange tijd somber, uitgeput, waardeloos en leeg. Het beïnvloedt je dagelijks leven. Je kan minder zelfvertrouwen hebben, slecht slapen, weinig eetlust hebben of je hopeloos voelen.

Psychische klachten:

Aanhoudend somber, leeg of neerslachtig gevoel,
Verlies van interesse en plezier in dagelijkse activiteiten en hobby’s,
Gevoelens van waardeloosheid, hopeloosheid of buitensporige schuldgevoelens,
Veel piekeren en negatieve gedachten,
Besluiteloosheid en concentratieproblemen,
Snel boos, boos of rusteloos zijn,
Terugkerende gedachten aan de dood van zelfdoding.

Lichamelijke klachten;

Extreme vermoeidheid en gebrek aan energie,
Slaapproblemen (slapeloosheid of juist te veel slapen),
Verandering in eetlust (veel minder of juist meer eten) en gewicht,
Lichamelijke pijnen, zoals hoofdpijn, rugpijn of maagklachten,
Laag libido (geen zin in seks),
Traagheid of juist uiterst onrust in beweging.

Je hoeft niet al deze klachten te hebben om van een depressie te spreken. Jouw klachten kunnen anders zijn dan die van iemand anders met een depressie. Depressies komen vaak samen voor met andere lichamelijke of psychische aandoeningen. In het algemeen hebben vrouwen vaker last van een depressie dan mannen, ook kinderen en ouderen kunnen een depressie krijgen. Hoelang een depressie duurt verschilt. Soms heel kort, maar soms ook maanden of zelfs jaren. Er zijn verschillende soorten depressies. Depressies kunnen sterk variëren in ernst, duur en de aard van de symptomen. Bij het ontstaan van een depressie spelen verschillende factoren een rol, waaronder geslacht, leeftijd, erfelijkheid en de sociale omgeving.

Unipolaire depressieve stoornis,
Persisterende depressieve stoornis,
Seizoensgebonden depressie,
Bipolaire of manisch-depressieve stoornis,
Psychotische depressie,
Postpartum depressie,
PMDD (Premenstrual Dysphoric Disorder), PME (Premenstruele Exacerbatie) en PMS (Premenstrueel Syndroom).

Als de depressie ernstig is, kunnen psychoses voorkomen, vaak met wanen over armoede, schuld of dood. We spreken dan van een psychotische depressie. Hulpverleners gebruiken vaak de DSM-classificaties van depressieve stoornissen. De DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) is een diagnostisch handboek voor professionals in de GGZ. Het is een systeem waarin psychische stoornissen worden beschreven naar de laatste wetenschappelijke inzichten.

Gevolgen van een depressie:

Persoonlijke gevolgen: De aandoening heeft impact op de kwaliteit van leven en het maatschappelijk en persoonlijk functioneren en kan grote gevolgen hebben voor het zakelijke leven, schoolleven, gezinsleven en het sociaal functioneren. Doorgaans heeft dit ook een grote impact op de lichamelijke gezondheid en beperkt de levensverwachting.
Gevolgen voor naasten: Stemmingsstoornissen en gerelateerde problemen maken een diepe indruk op eventuele partner, gezinsleden of andere naasten.
Maatschappelijke gevolgen: De aandoening zal impact hebben op ziekteverzuim, schoolverzuim, werkverzuim, verlies van werk of (gedeeltelijke) arbeidsongeschiktheid met bijkomende financiële gevolgen of schooluitval.

Dip of depressie? De termen dip en depressie worden vaak door elkaar gebruikt, maar betekenen niet hetzelfde.

Een dip: Iedereen heeft wel eens een slechte dag of slechte dagen waarbij je niet zo lekker in je vel zit. Dit wordt doorgaans ook wel een dip genoemd. Sommige mensen hebben vooral in het najaar en winter last van een dip. De zogeheten winterdip. Dit gaat vaak vanzelf weer over als de dagen langer worden.
Een depressie: Als je klachten langer dan 2 weken aanhouden is er mogelijk sprake van een depressie. Er wordt gekeken naar de kernsymptomen, andere symptomen die optreden, hoelang de symptomen al spelen en de invloed op het dagelijkse leven.

Depressies komen in allerlei soorten en maten. Zijn je klachten nu mild, gematigd of zwaar – het is altijd goed om ze serieus te nemen en ze aan te pakken. De meest voorkomende depressie is een lichte depressie, die een huisarts vaak al goed kan behandelen. In sommige gevallen is het zelfs mogelijk dat je jezelf uit die put trekt met een paar degelijke leefstijlaanpassingen. Voel jij je somber en vraag je je af of je klachten kunnen wijzen op een depressie? Alleen een huisarts, psycholoog of psychiater kan je een diagnose geven. Blijf niet zitten met sombere gedachten of andere psychische klachten, maar zoek hulp.

Nemen zelfdodingen onder jongeren toe? Is er een relatie tussen pesten en zelfmoord? Wat zijn onzichtbare littekens? Waarom zijn geweldsvideo’s op middelbare scholen zo populair? Wat betekent blue monday? Wat is buitensluiting? Wat betekent verhuftering? Wat betekent als iets onder je huid kruipt? Wat is coping? We willen allemaal gelukkig zijn, maar waarom? Is mijn lichaam sterker dan mijn geest? Als ik ben wat ik heb en ik verlies alles, wat ben ik dan? Wat betekent een mentaal breekpunt? Hoe kun je een pijnlijke situatie achter je laten? Helpt weerbaarheidstraining tegen overmatig piekeren? Kun je jezelf kunt beschermen tegen stress? Gaan mannen en vrouwen anders om met stress? Kun je een oorlogstrauma doorgeven? Wat betekent levend verlies? Wat is en wie krijgen PTSS? Heeft leefstijl invloed op je mentale en fysieke gezondheid? Waarom zou ik mijn levensstijl omgooien? Wat houdt gecombineerde leefstijlinterventie in? Is voeding mijn beste medicijn?