Breng je iemand op ideeën door te vragen of iemand gedachten aan zelfdoding heeft?

Als iemand jou in vertrouwen neemt dat diegene gedachten heeft over zelfdoding dan kan dat best even schrikken zijn.

Als iemand aangeeft aan zelfmoord te denken:

• Vertel dat je je zorgen maakt en benoem de signalen die je ziet;
• Als je rustig met een jongere over zelfdoding wil praten, is het belangrijk dat je zelf ook rustig bent;
• Vraag dan door naar de gevoelens, gedachten en plannen;
• Luister open, zonder oordeel, erken de gevoelens van de jongere, vraag door en probeer waar je kunt het risico in te schatten;
• Zeg dat je het dapper vindt dat de jongere met jou over gedachten en gevoelens durft te praten;
• Probeer te achterhalen hoe de jongere gedachten aan suïcide kan verminderen of verdragen. Vraag bijvoorbeeld wat een fijne afleiding is;
• Dit helpt bij het onder woorden brengen van gedachten en gevoelens. Maak problemen niet kleiner en geef niet direct tips, oplossingen of adviezen;
• Beloof niet dat je het geheimhoudt. Maar wees wel open over wat je doet en waarom;
• Moedig de jongere aan om samen hulp te zoeken. Bespreek meteen wat er moet gebeuren. Bijvoorbeeld de ouders bellen, de ggz inschakelen, gevaarlijke spullen opbergen, ergens heengaan om te kalmeren of samen wandelen. Laat de jongere niet alleen als je je zorgen maakt

Pas daarna is er ruimte bij de persoon om te vragen naar waarvoor iemand nog wel zou willen blijven leven. Er wordt vaak gedacht dat praten over zelfdoding de situatie erger maakt. Dat het iemand op ideeën kan brengen. Wees niet bang dat je de ander juist op gedachten brengt. De vraag of iemand over zelfmoord denkt is een veilige vraag. Het zet mensen niet tot zelfdoding aan. Je kunt het risico op zelfmoord juist verkleinen door er met de ander over in gesprek te gaan. Het kan helpen om de eenzaamheid en spanning weg te nemen en een oplossing te vinden. Het is nooit aangetoond dat het vragen naar zelfmoordgedachten mensen op ideeën zou brengen. Als iemand aangeeft aan zelfmoord te denken of zo niet verder wil, vraag dan door naar wat maakt dat iemand deze gevoelens van wanhoop en uitzichtloosheid heeft.

Je kan bijvoorbeeld vragen:

• ‘Wat rot voor je. Hoe komt het dat je je zo voelt?’
• ‘Hoe vaak denk je aan zelfmoord?’
• ‘Heb je nagedacht over hoe je het gaat doen?’
• “Je zegt dat je het niet meer ziet zitten, bedoel je dat je aan zelfmoord denkt?”
• ‘Als ik je goed begrijp, denk je aan zelfmoord, klopt dat?”
• “Je zegt dat je er straks niet meer bent, wat bedoel je met straks?”
• “ Je zegt dat het allemaal ellendig voor je is. Wat is er precies zo ellendig voor je?”
• “Hoe is het gelukt om je de afgelopen dagen/weken weer rustiger te voelen?”
• “Hoe denk je dat je vanavond veilig kunt blijven?”

Nogmaals: je zal iemand niet aanzetten tot zelfmoord of op gedachten brengen door ernaar te vragen. Contact maken is de kern van het omgaan met iemand met (een vermoeden van) suïcidaal gedrag. Neem initiatief en blijf vragen naar suïcidale gedachten, ook in latere fasen. Personen die suïcidaal zijn isoleren zichzelf snel. In contact blijven beschermt iemand tegen isolatie en kan enorm helpend zijn om weerstand te bieden tegen suïcidale gedachten. Het kan natuurlijk een langere tijd duren voor iemand weer in staat is om diens oude zelf te worden en daarin kan het zijn dat jij voor langere tijd degene bent die initiatief neemt in het contact. Weet in ieder geval, als dit binnen jouw eigen grenzen lukt, het enorm helpend kan zijn.

Denk je aan zelfdoding? Blijf niet met je gedachten lopen, maar zoek hulp. Praat met een naaste of neem anoniem en gratis contact op met 113 (bel 113 of chat via hun website). Praat er ook over met je hulpverlener. Heb je nog geen professionele hulp? Maak dan een afspraak bij de huisarts.

Wat houdt 113 in? Is een poging tot zelfdoding een schreeuw om aandacht? Is zelfdoding te voorkomen? Wat is een zelfmoord of suïcidepreventie coach? Wat is suïcidaliteit en hoe kan ik signalen herkennen? Is hulp bij zelfdoding illegaal? Nemen zelfdodingen onder jongeren toe? Wat zijn kenmerken van depressiviteit? Wat betekent levend verlies? Wat is zelfverwondend gedrag? Is er een relatie tussen pesten en zelfmoord? Zelfbeoordeling: beoordeel jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit? Zelfbeschuldiging: beschuldig jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit? Zelfhaat: haat jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit? Wat wordt er bedoeld met de opmerking, je moet het een plekje geven? Wat zijn buitensporige psychiatrische stoornissen? Wat is een sociogram? Wat betekent rouwtherapie? Hoe kun je een pijnlijke situatie achter je laten? Wat betekent als iets onder je huid kruipt? Wat betekent regressie in de psychologie? Wat doet een familieopstelling met je? Moet je alles geloven wat je denkt? Wat zijn onzichtbare littekens? Wat is zelfsabotage en waarom werk jij jezelf tegen? Is iets wat ongemakkelijk is, ook meteen onverantwoord? Wat is een hoge pijngrens? Is mijn lichaam sterker dan mijn geest? Waarom kun je beter geen overhaaste conclusies trekken? Kun je je brein herprogrammeren? Wat betekent mentale vorming? Wat betekent mind-body connection? Is pijn een emotie? Wat is mindset? Wat betekent een mentaal breekpunt? Heb je invloed op je eigen mindset? Wat is een interne criticus? Kun je een oorlogstrauma doorgeven? Kan het stoïcisme helpen voor een ultieme mindset? Wat betekent pijn leren dragen? Is acceptatie een ongoing proces? Wat betekent emotionele disbalans? Wat is zelfkastijding? Wat zijn lijfstraffen? Wat is de choking game? Wat is buitensluiting? Kan langdurige boosheid je ziek maken? Wat betekent verbindend optreden bij jeugd? Wat is het verschil tussen gevoelens en emoties? Wat is oud zeer? Kun je gevoelens meten? Hoe kan ik de dood accepteren? Wat is en wie krijgen PTSS? Wat is een persoon met LVB? Wat is een ervaringsdeskundige? Wat is evidence based coachen? Wat betekent gevaarlijk onvoorspelbaar gedrag? Wat betekent onbegrepen gedrag? Waarom moet je stoppen met zeggen wat je denkt dat je bent? Helpt weerbaarheidstraining tegen overmatig piekeren?