Zelfbeschuldiging: beschuldig jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit?

Het leren van je eigen fouten, dat is best lastig! Zelfbeschuldiging (self-blame)(zelfverwijt) is een uiting waarin men zichzelf de schuld geeft, jezelf schuldig verklaren of jezelf beschuldigen. Zelfverwijt is een cognitief proces waarbij een individu de oorzaak van een stressvolle gebeurtenis aan zichzelf toeschrijft. De richting waarin het verwijt wordt gemaakt, heeft vaak gevolgen voor de emoties en het gedrag van een individu tijdens en na stressvolle situaties. Herhaalde zelfbeschuldiging kan leiden tot depressie.

Hoe reageer jij als je een fout hebt gemaakt? Denk bijvoorbeeld aan de gedachte:

• Ik had beter moeten weten;
• Ik had ook wel duidelijker ‘nee’ kunnen zeggen;
• Ik kraak mezelf af en denk negatief over mezelf en schaam me;
• Ik voel me schuldig of heb grote spijt;
• Ik blijf van mezelf houden en kan mezelf vergeven;
• Ik durf eerlijk te zijn over mijn fout en vergeef mij zelf.

Het slachtoffer denkt of gelooft (vaste of fixed mindset) dat het zelf verwijtbaar is voor de gebeurtenis. Zelfbeschuldiging en victim blaming versterken elkaar en zijn afhankelijk van de ontwikkelingsfase van een kind. Een jong kind kan hier bijvoorbeeld minder realistisch en relativerend naar kijken dan een volwassene.

Waarom zijn we bang om fouten te maken?

Het maken van fouten is onvermijdelijk en hoort bij het menselijk gedrag. De schuld altijd bij jezelf te zoeken (en vinden) is een bekende valkuil. Onze samenleving vraagt steeds meer van ons. De laatste decennia heeft ook social media een steeds grotere invloed op ons leven gekregen. Je hoeft niet universitair te hebben gestudeerd om te zien en begrijpen dat dit een negatieve invloed heeft op het zelfvertrouwen van een mens.

• Stel realistische en haalbare doelen;
• Laat je oordelen los;
• Erken je onzekerheid;
• Erken je boosheid en onderzoek deze boosheid;
• Accepteer complimenten (leer complimenten accepteren);
• Vergelijk jezelf vooral niet met anderen;
• Stel je (realitische en haalbare) grenzen;
• Denk (naar alle redelijkheid en billijkheid) positief of leer positiever te kijken;
• Gedraag je zelfverzekerd;

Dingen goed willen doen is prima, maar zorg dat hetgeen wat je wilt behalen, realitisch en haalbaar is. Zelfbeschuldiging is niet de weg naar herstel, maar een negatieve overtuiging dat je belemmert, die je in de cyclus van straf houdt. Niets kan zo pijnlijk zijn als het gevoel dat je niet goed genoeg bent. Ondanks je ergens wel weet dat het niet waar is, kan je dit gevoel als een zware last met je meedragen. De gedachten die je gevangen houden, neem je op een bepaald moment voor waar aan. Dit levert ontzettend veel leed, stress, onzekerheid en schaamte op. Een negatieve opmerking naar jezelf heeft vaak meer impact dan een compliment. Zelfbeschuldiging biedt geen oplossing, maar enkel een extra dosis pijn toevoegt aan bestaand leed. Zelfbeschuldiging kan een manier (coping strategie) zijn waarop je probeert om te gaan met gevoelens van onmacht, verdriet of stress.

• Doorgaans is het zo dat je houding bepaald hoe je je voelt;
• Daarnaast bepaalt je houding hoe anderen naar je kijken, met jou omgaan en hoe jij jezelf ziet;
• Je kunt dus een positieve spiraal creëren door een zelfverzekerde houding aan te nemen;
• Doe voor situaties waar je wel wat zelfvertrouwen kunt gebruiken de ‘powerpose’.

Sta stevig op de grond, benen iets uit elkaar, recht je rug, zet je handen in je zij, en zeg tegen jezelf: “Ik kan het”, of: “Ik ben een leuk en goed mens.” Leer jezelf aan om gericht te zijn op je positieve kanten. We hebben allemaal dingen in ons die uniek en bijzonder zijn. Dingen die we goed kunnen en ook leuk vinden aan onszelf. Leer ook vergeven, hoe moeilijk dit soms ook is. Jezelf of anderen vergeven geeft zoveel goede vruchten, dat je er veel voordeel van zult hebben. Natuurlijk heb je net als een ieder je minder sterke kanten. Dit hoef je niet leuk te vinden maar het is wel belangrijk om ze te accepteren. Accepteer jezelf om alles wat je in je hebt. En laat los wie je denkt te moeten zijn en laat vooral los wat anderen van jouw denken. Gun jezelf een goed gevoel en jij je goed voelt over wie jij bent! Om een beter gevoel te krijgen over jezelf helpt het als je jezelf beter behandelt. Ga werken aan de stappen op weg naar een beter gevoel over jezelf!

Zelfrechtvaardiging: rechtvaardig jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit? Zelfbeoordeling: beoordeel jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit? Zelfhaat: haat jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit? Wat betekent haat? Wat is een interne criticus? Waarom moet je jezelf niet via andermans ogen beoordelen? Moet je alles geloven wat je denkt? Wat is zelfsabotage en waarom werk jij jezelf tegen? Nemen zelfdodingen onder jongeren toe? Is hulp bij zelfdoding illegaal? Wat zijn kenmerken van depressiviteit? Wat is zelfverwondend gedrag? Wat is zelfkastijding? Welke factoren kunnen je gedrag bepalen? Hoe kom ik in stappen naar nieuw gedrag? Wat betekent emotionele disbalans? Wat is camouflagegedrag? Is er een relatie tussen pesten en zelfmoord? Wat is een familieagent? Wat zijn buitensporige psychiatrische stoornissen? Hoe hoort een slachtoffer te reageren? Wat is de choking game? Wat is een sociogram? Kun je jezelf kunt beschermen tegen stress? Bestaat stressbestendig zijn? Wat is de valkuil van perfectionisme? Wat is mindset? Heb je invloed op je eigen mindset? Wat is de cirkel van invloed? Wat is relativeren? Wat is veranderingsbereidheid? Kun je je brein herprogrammeren? Waarom kun je beter geen overhaaste conclusies trekken? Is gedrag ook af te leren? Wat is het verschil tussen intentie en gedrag? Wat is victim blaming? Wat is suïcidaliteit en hoe kan ik signalen herkennen? Wat is coping? Welke nadelen heeft zelfmedelijden? Wat zijn affirmaties? Wat is een power pose?