Wat is een zelfmoord of suïcidepreventie coach?

Het is niet zichtbaar dat een jongere aan zelfdoding denkt. Soms voelen jongeren zich zo somber dat ze denken aan zelfmoord. Dat is verdrietig en schokkend. Suïcide, zelfdoding, zelfmoord, uit het leven stappen, er een einde aan maken… hoe je het ook noemt, het van groot belang dat je dit niet negeert, maar erover praat. Hoe lastig het ook lijkt, door te praten over zelfdoding kan je een leven redden. Gedachten aan zelfdoding (mentale worstelingen) komen veel vaker voor dan je denkt. Dit gebeurt meestal omdat iemand zich heel erg ongelukkig voelt of geen uitweg meer ziet uit de problemen. Het is vaak een gevolg van enorme psychische pijn of wanhoop. Professionals in de geestelijke gezondheidszorg hebben in hun dagelijkse praktijk regelmatig met suïcidaal gedrag te maken. Bepaalde acties of uitspraken kunnen een teken zijn dat iemand het leven misschien niet meer ziet zitten.

• Als een jongere zich ineens opgelucht en relaxed gedraagt na een sombere periode kan dat een teken van suïcidaliteit zijn? Het idee om een poging tot zelfdoding doen kan voelen als een ontsnappingsmogelijkheid uit de ellende. De gedachte aan gedachte aan zelfdoding kan daarom een gevoel van rust en ontspanning geven;
• Hoeveel jongeren hebben wel eens aan zelfdoding gedacht? Uit recent onderzoek blijkt dat ruim 1 op de 5 jongeren wel eens aan zelfdoding heeft gedacht. Dat zijn zo’n 5 jongeren in een gemiddelde schoolklas van 25 leerlingen;
• Hoeveel jongeren belanden er elke dag op de afdeling Spoedeisende Hulp na een poging tot zelfdoding? Elke dag belanden 10 jongeren op de afdeling Spoedeisende Hulp na een poging tot zelfdoding. Dat betekent dat er per dag nog veel meer pogingen gedaan worden. De cijfers geven een beeld van ernstige gevallen.
• Hoeveel jongeren overlijden als gevolg van zelfdoding? In 2024 overleden 312 jongeren aan zelfdoding. Dat zijn gemiddeld 6 jongeren per week.

Een zelfmoord of suïcidepreventie coach. Deze wordt ook wel een gatekeeper genoemd, wat letterlijk ‘poortwachter’ betekent. Dit verwijst naar de uitermate belangrijke rol die iemand kan vervullen voor zijn of haar medemens, die zodanig klem zit in zijn of haar gedachten dat hij of zij het leven niet meer ziet zitten. Deze persoon is degene die in vertrouwen genomen wordt en de gedachten bespreekbaar maakt, zonder in de rol van een behandelaar te kruipen.

Is zelfdoding te voorkomen? Sommige personen zitten heel erg vast in negatieve gedachten en emoties. Het (h)erkennen van signalen dat iemand aan zelfmoord denkt vormt immers de eerste stap in het op gang brengen van gepaste zorg en het helpen voorkomen van zelfdoding. Als je deze signalen herkent, probeer dan eerst aansluiting te maken. Het lef om door te vragen is van levensbelang. De volgende stappen helpen je het gesprek te voeren:

• Signaleren;
• Maak contact met de wanhoop;
• Maak contact met de hoop;
• Zoek samen hulp.

EHBS, Eerste Hulp Bij Suïcidaliteit (Suïcidaal gedrag); praten over zelfdoding, hoe dan? Het is niet vanzelfsprekend dat iemand praat over zelfdodingsgedachten. Personen met suïcidale gedachten moeten op tijd passende zorg en ondersteuning krijgen om zelfdoding te voorkomen. Uit onderzoek en ervaring blijkt dat personen met suïcidale gedachten er vaak niet over praten en niet snel hulp zoeken, terwijl we ook weten dat praten over deze gedachten juist kan helpen en kan opluchten.

Gedachten aan zelfdoding kunnen zichzelf versterken, waardoor iemand op een gegeven moment gelooft dat zelfdoding echt de enige manier is om van de pijn en wanhoop af te komen. Veel jongeren worstelen met zichzelf en met grote levensvragen. Suïcidaliteit is complex en verschillende factoren dragen samen bij aan suïcidaal gedrag.

Belangrijkste conclusie is dat je bij twijfel beter wel dan niet het gesprek aan kunt gaan. Uit onderzoek blijkt dat praten helpt als iemand het moeilijk heeft. Het ergste dat er kan gebeuren is dat je er naast zit en iemand niet aan zelfdoding denkt.

Onthoud: dat je nooit zeker weet of iemand zijn diepste gedachten en plannen met je wil of kan delen. Benadruk daarom altijd dat iemand professionele hulp moet zoeken, ook al zijn er nog geen concrete plannen gemaakt en zegt degene het zelf te kunnen oplossen. Wees duidelijk en transparant over je eigen rol en vertel wat je wel en niet kunt bieden.

Wat is suïcidaliteit en hoe kan ik signalen herkennen? Is hulp bij zelfdoding illegaal? Nemen zelfdodingen onder jongeren toe? Wat zijn kenmerken van depressiviteit? Wat betekent levend verlies? Wat is zelfverwondend gedrag? Is er een relatie tussen pesten en zelfmoord? Zelfbeoordeling: beoordeel jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit? Zelfbeschuldiging: beschuldig jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit? Zelfhaat: haat jij jezelf? Wat het is en hoe werkt dit? Wat wordt er bedoeld met de opmerking, je moet het een plekje geven? Wat zijn buitensporige psychiatrische stoornissen? Wat is een sociogram? Wat betekent rouwtherapie? Hoe kun je een pijnlijke situatie achter je laten? Wat betekent als iets onder je huid kruipt? Wat betekent regressie in de psychologie? Wat doet een familieopstelling met je? Moet je alles geloven wat je denkt? Wat zijn onzichtbare littekens? Wat is zelfsabotage en waarom werk jij jezelf tegen? Is iets wat ongemakkelijk is, ook meteen onverantwoord? Wat is een hoge pijngrens? Is mijn lichaam sterker dan mijn geest? Waarom kun je beter geen overhaaste conclusies trekken? Kun je je brein herprogrammeren? Wat betekent mentale vorming? Wat betekent mind-body connection? Is pijn een emotie? Wat is mindset? Wat betekent een mentaal breekpunt? Heb je invloed op je eigen mindset? Wat is een interne criticus? Kun je een oorlogstrauma doorgeven? Kan het stoïcisme helpen voor een ultieme mindset? Wat betekent pijn leren dragen? Is acceptatie een ongoing proces? Wat betekent emotionele disbalans? Wat is zelfkastijding? Wat zijn lijfstraffen? Wat is de choking game? Wat is buitensluiting? Kan langdurige boosheid je ziek maken? Wat betekent verbindend optreden bij jeugd? Wat is het verschil tussen gevoelens en emoties? Wat is oud zeer? Kun je gevoelens meten? Hoe kan ik de dood accepteren? Wat is en wie krijgen PTSS? Wat is een persoon met LVB? Wat is een ervaringsdeskundige? Wat is evidence based coachen? Wat betekent gevaarlijk onvoorspelbaar gedrag? Wat betekent onbegrepen gedrag? Waarom moet je stoppen met zeggen wat je denkt dat je bent? Helpt weerbaarheidstraining tegen overmatig piekeren?