Wat is ongecontroleerde agressie?
We zijn allemaal wel eens in situaties terecht gekomen die ons zo van slag maakten dat onze woede ongecontroleerd groeide. Bij ongecontroleerde agressie (uncontrolled aggression) wordt de agressie ongeremd geuit. De agressor heeft geen controle (meer) over zijn of haar eigen gedrag. Het gaat om plotselinge, impulsieve uitbarstingen die niet in verhouding staan tot de aanleiding. Misschien is er net iets heel traumatisch gebeurd en zijn de emoties zo overweldigend, dat de persoon volledig uit zijn of haar dak gaat. Het is belangrijk te weten wanneer je met deze soort agressie te maken hebt. Want eens de controle kwijt, zijn mensen vaak ongekend sterk, niet meer voor rede vatbaar en voelen ze geen pijn. De persoon met agressief gedrag heeft geen oog meer voor jou of de situatie. Daardoor kan jouw veiligheid, die van eventuele derden en die van diegene die agressie gebruikt ernstig in het gedrang komen. Vaak is je enige doel hier: schade voorkomen of beperken.
Oorzaken en Triggers:
- Psychologisch: Onderliggend trauma, onmacht, frustratie, stress of persoonlijkheidsstoornissen;
- Medisch: Hersenletsel, dementie, delirium of acute psychose;
- Middelen: Alcohol, drugs of ontwenningsverschijnselen.
Wat te doen in een crisissituatie?
- Zorg voor veiligheid: Breng jezelf en anderen in veiligheid en creëer afstand;
- Schakel direct hulp in: Bel bij direct gevaar of ernstig geweld direct het alarmnummer (112);
- Blijf kalm: Reageer rustig, neutraal en respectvol. Ga niet in discussie en geef de ander ruimte;
- Professionele hulp: Voor vervolgtrajecten is agressieregulatietherapie of een doorverwijzing via de huisarts naar de GGZ effectief.
In deze toestand kan de veiligheid van alle betrokkenen in het gedrang komen. Jouw rol? Schade beperken en veiligheid herstellen. Ongecontroleerde agressie is doorgaans geen karakterfout, maar een herkenbaar symptoom van een onderliggende gezondheids- of psychische aandoening. Intermitterende explosieve stoornis (IED – Intermittent Explosive Disorder) wordt gekenmerkt door frequente (minstens twee keer per week) plotselinge, ongecontroleerde uitbarstingen van woede of agressie. Mensen met deze stoornis kunnen tijdens een uitbarsting anderen aanvallen, eigendommen vernielen of ruzies uitlokken.
Er is een verschil tussen ongecontroleerde agressie en gecontroleerde agressie?
- Ongecontroleerde agressie is wanneer je je emoties de overhand laat nemen en zonder na te denken uithaalt/reageert;
- Bij gecontroleerde agressie gebruik je je agressie bewust om een doel te bereiken.
Het is belangrijk om het verschil te weten, want het ene kan tot een ramp leiden, terwijl het andere tot succes kan leiden.
Ongecontroleerde woede schaadt niet alleen jezelf, maar ook anderen. Weet dat: hoe erger de woede uit de hand loopt en hoe agressiever iemands gedrag wordt, hoe sterker de andere persoon het gevoel zal hebben dat hij wordt aangevallen. Het begrijpen van het gedrag is de eerste stap naar het vinden van hulp. Wie heeft er niet een simpel vonkje meegemaakt dat een vuur aanwakkerde en zich verspreidde over ons hele zijn? Het ergste is nog dat deze ongecontroleerde woede ervoor zorgt dat we dingen zeggen en doen waar we later zeer spijt van krijgen. We voelen onszelf er niet alleen slecht onder, maar geven ook de mensen om ons heen een slecht gevoel. Het komt er vaak op neer dat we in dit soort situaties onze geliefden kwetsen. Dit gebeurt zelfs wanneer ze niets te maken hebben met de reden van onze boosheid. We reageren boos op onze geliefden, terwijl ze ons juist proberen te kalmeren.
Wat is plotselinge, oncontroleerbare woede? Wat is agressiehantering? Hoe zit het met opgekropte woede? Wat is een woedeaanval? Wat is een Aggression Replacement Training (ART)? Wat is een smash rage training? Boosheid, wat is dat? Waarom wil iemand dingen kapotmaken of slaan als ze boos zijn? Kan langdurige boosheid je ziek maken? Wat moet je niet zeggen tegen iemand die boos is? Wat doet cortisol met je lichaam? Wat is controlled aggression training? Wat is asshole behavior? Wat is huftergedrag? Wat betekent verhuftering? Wanneer word je een baviaan genoemd? Wat betekent emotionele disbalans? Wat is het verschil tussen intentie en gedrag? Hoe leer je niet over je heen te laten lopen? Wat doet groeiende onvrede met je? Wat betekent naar elkaar wijzen? Wat is leading by example? Wat betekent een kort lontje hebben? Wat is een geweldsuitbarsting? Wat is zero tolerance? Hoe komt het dat de verharding in onze samenleving toeneemt? Wat betekent gevaarlijk onvoorspelbaar gedrag? Wat doet de combinatie zelfbeheersing en respect? Wat doet stress met goed fatsoen? Nemen geweld en agressie toe? Of voelt het alleen zo? Wat is eerste hulp bij agressief gedrag? Wat zijn non-verbale uitingsvormen van agressief gedrag? Wat kan ik doen om met agressie om te gaan? Wat is de relatie tussen drugsgebruik, agressie en geweld? Is er verband tussen slecht slapen en agressie? Is een agressietrainer hetzelfde als een agressiecoach? Wat betekent kijken naar afwijkend gedrag? Wat betekent multi-interpretabel? Wat is beeldvorming? Wat is predictive profiling?