Wat betekent het als iemand onwel wordt?

Een onwelwording een verzamelterm, omdat het meerdere oorzaken kan hebben. Het woord ‘onwel’ komt van ‘on’ (=niet) en ‘wel’ (oude woord voor ‘goed’; zie Engelse ‘well’). Het betekent dus letterlijk dat je niet goed wordt. Onwel worden betekent dat je je plotseling heel ziek, zwak of duizelig voelt, of flauwvalt, een aanval van hypoglycemie krijgt of zelfs een hartaanval. Over het algemeen bedoelen we met onwel worden namelijk flauwvallen of bijna flauwvallen. Flauwvallen is vaak onschuldig, maar kan wel eng of vervelend zijn. Een persoon kan plotseling onwel worden en er wordt ook wel gesproken over wegraking, bewusteloosheid, collaps, syncope of ‘blackout’. 

• Je krijgt een licht gevoel in je hoofd;
• Je ziet wazig of krijgt zwarte vlekken voor je ogen;
• Je begint te zweten of wordt misselijk;
• Je krijgt een bleke huid;
• Soms raak je heel even buiten bewustzijn (flauwvallen). 

Als je de waarschuwingen niet tijdig door heeft of negeert, kun je bewusteloos raken en vallen. Iemand wordt onwel omdat de bloeddruk daalt of het hart er niet in slaagt het bloed goed rond te pompen naar het hoofd. Dat kan verschillende oorzaken hebben zoals emoties, warmte of inspanning. 

• Lang stilstaan of te snel opstaan;
• Pijn, angst ofgevoelens van schrik;
• Warmte of een benauwde ruimte;
• Te weinig eten of drinken;
• Vermoeidheid of stress. 

Meestal is onwel worden onschuldig en herstelt je lichaam zich snel vanzelf. Tijdens de bewusteloosheid kunnen de armen of benen schokken en het kan zijn dat je je urine laat lopen.

• Ga direct zitten of liggen als je merkt dat je je onwel voelt;
• Zet je hoofd eventueel tussen je knieën;
• Kruis je benen en span je beenspieren aan om het bloed naar je hoofd te stuwen.

‘Onschuldige wegrakingen’: “De meeste mensen komen vanzelf bij als ze even gaan liggen, want dan kan het bloed weer richting het hoofd stromen. Je kunt ook flauwvallen wanneer je te snel opstaat. Je lichaam past zich dan niet snel genoeg aan: er komt dan tijdelijk meer bloed in je benen, terwijl er minder naar je hersenen gaat. Hierdoor ontstaat een zuurstofgebrek. Oververhit raken tijdens het sporten, zoals hardlopen, kan ook gevaarlijk zijn. Tijdens het sporten moet je hart ook extra bloed naar je spieren sturen. In sommige gevallen wordt een wegraking veroorzaakt door een hartziekte zoals een ritme- of geleidingsstoornis.

Bel direct het alarmnummer 112 in de volgende situaties:

• Het slachtoffer is langer dan twee minuten buiten bewustzijn;
• Er is sprake van pijn op de borst, hartkloppingen, of hevige buik- of rugpijn;
• De flauwte gebeurde tijdens het sporten of andere intensieve inspanning;
• Het gaat om een jong kind (6 jaar of jonger).

 Blijf in alle gevallen bij het slachtoffer om op de hulpdiensten te wachten en controleer regelmatig zijn of haar ademhaling. 

Hoe oud is jouw lichaam? Is sporten met een hartaandoening gevaarlijk? Wat is een cardio training? Heeft leefstijl invloed op je mentale en fysieke gezondheid? Wat houdt gecombineerde leefstijlinterventie in? Gezond oud worden? Hoe doe je dat? Wat moet mijn gemiddelde hartslag tijdens sporten zijn? Kan ik met simpele thuisoefeningen mijn hartslag verhogen? Hoe verhoog ik mijn zuurstofopname? Wat is uithoudingsvermogen? Wat moet ik weten om mijn zuurstofgehalte te verbeteren? Is je zuurstofgehalte belangrijk in sport? Hoe kun je zelf je bloedsomloop (doorbloeding) te verbeteren? Wat is VO2max en waarom is het belangrijk? Is sporten op een lege maag verstandig? Wat is trainen in verder gaan dan je uiterste? Is goed leren ademen belangrijk? Als je denkt dat je niet verder meer kunt, kan je dan ook echt niet meer verder? Wat is overtraining? Wat te doen bij een paniekaanval? Heeft het doen aan fitness op hoge(re) leeftijd voordelen? Is doen wat bij mijn leeftijd past, goed advies? Waarom is rust nemen belangrijk? Wat is een warming up? Wat is een cooling-down? Is het belangrijk om je als sporter voor te bereiden voor een toernooi? Wat betekent lifespan? Wat betekent healthspan? Wanneer kom je op de afdeling hartbewaking terecht? Is age just a number?