Wat te doen bij pijn aan de peesplaat?
Als sporter weet je als geen ander hoe belangrijk je voeten zijn. Ze vormen de basis van al je bewegingen en zijn cruciaal voor je prestaties. Helaas kunnen sporters (net als ieder ander) geconfronteerd worden met aandoeningen zoals een ontstoken peesplaat van de voet. Dit kan een pijnlijke aandoening zijn en kan ernstig ongemak veroorzaken.
Onder de voet loopt een peesplaat, ook wel fascia plantaris of aponeurosis plantaris genoemd. Deze start bij de hiel en eindigt bij de bal van de voet. De peesplaat is een sterke bindweefselband onder de voet die loopt van het hielbeen naar de tenen. Deze pees is essentieel voor stabiliteit, schokabsorptie en de natuurlijke afwikkeling van de voet tijdens het lopen. Deze peesplaat wordt aangespannen bij iedere stap die gezet wordt, maar ook bij bijvoorbeeld autorijden en fietsen. Overbelasting leidt vaak tot pijn onder de hiel (fasciitis plantaris), vaak gekenmerkt door stijfheid bij de eerste stappen.
Deze pijn kan variëren van mild tot ernstig en kan ook verschillende vormen aannemen zoals:
- Scherpe pijn;
- Stekende pijn;
- Zeurende pijn;
- Brandend gevoel.
Een peesplaat overbelasting / ontsteking wordt vaak door elkaar gehaald met een hielspoor. Bij beiden heb je last van een pijnlijke hiel, vooral na een lange periode van rust. Er zijn echter twee (grote) verschillen aan te wijzen, de oorzaak en de plaats van de pijn.
- Bij hielspoor is de oorzaak een verkalking en is de plaats van de pijn niet goed aan te wijzen;
- Bij peesplaatontsteking is de oorzaak een ontsteking en is de plaats van de pijn juist wel goed aan te wijzen.
Waarom doet de plaat in mijn voet pijn? Laten we beginnen met: wat is een overbelaste peesplaat?
Een overbelaste peesplaat is een zeer veel voorkomende voetklacht. Peesplaatontsteking is een overbelastingsblessure en wordt vaak veroorzaakt door een verkeerde stand van de voet. Een symptoom van een peesplaat aandoening is pijn onder de hak en/of voetboog (voetholte). Een peesplaatontsteking ontstaat vaak geleidelijk. In het begin voel je voornamelijk ochtendstijfheid of pijn na een periode van rust. Het lopen op sokken of blote voeten is erg onprettig. De pijn wordt minder wanneer men een korte tijd in beweging is, maar wordt erger bij lang staan, lang lopen of intensief sporten met veel sprongmomenten. Naarmate de aandoening verergert, kun je last krijgen van brandende voetzolen of pijn bij staan en lopen.
Letsel aan de plantaire plaat kan ontstaan door verschillende factoren, waaronder:
- Herhaalde belasting: Pijn aan een pees komt meestal doordat je te veel hebt gedaan met de pees. Activiteiten met een hoge impact, zoals hardlopen of springen, oefenen overmatige druk uit op de voorvoet. Een overbelaste peesplaat kan uiteindelijk resulteren in een ontstoken peesplaat (fasciitis plantaris);
- Teenafwijkingen: aandoeningen zoals hallux valgus (eeltknobbel) of hamertenen kunnen de belasting op de plantaire plaat verhogen;
- Peesplaatontsteking komt vaak voor bij mensen met een doorgezakte voet, ook wel platvoet genoemd. Door het naar binnen zakken van de voet (overpronatie) wordt het peesblad bij elke stap op rek gebracht waardoor ontstekingsverschijnselen optreden bij de aanhechting op de hiel. Door stijve achillespezen, stijve kuitspieren en overgewicht wordt de peesplaat ook extra belast;
- Overgewicht: Extra druk op de pees verhoogt het risico op overbelasting;
- Verzwakte voetspieren: Verminderde spierkracht in de voet verhoogt de belasting op de peesplaat;
- Leeftijd: Het ouder worden kan leiden tot veranderingen in de pezen en spieren, waardoor ze vatbaarder worden voor ontstekingen;
- Verkeerde houding vanuit heup of bovenbeen;
- Te snel opbouwen van sportbelasting;
- Onjuiste schoenen: Gebrek aan goede ondersteuning kan leiden tot klachten.
Herstel varieert gemiddeld tussen de 3 en 9 maanden 20% van de patiënten is volledig klachtenvrij na 8 weken. Bij 68% is de pijn sterk verminderd na 8 weken en bij de overige 12% duurt het herstel langer. Hoe langer de klacht al aanwezig is, des te langer de herstelperiode zal zijn. Gelukkig zijn er manieren om van peesplaatontsteking te genezen. Wij adviseren een combinatie van behandelingen. Wanneer je nog niet zo lang met deze voetklacht rondloopt, kun je zelf al veel doen.
De beste genezing van peesplaatontsteking ervaren wij door de volgende drie behandelingen te combineren:
- Gun je peesplaatontsteking de tijd om te herstellen. Het is meestal een hardnekkige aandoening die niet snel overgaat. Rust is belangrijk. Stop tijdelijk met sporten, vermijd het lopen van lange afstanden en vermijd lange periodes van staan;
- Oefeningen en stretching: Specifieke oefeningen en stretching kunnen de peesplaat versterken en de flexibiliteit van de voet verbeteren;
- Gebruik tijdens het slapen en rusten de hielspoor nachtspalk. Dit rekt de peesplaat en achillespees zachtjes uit en voorkomt daardoor een verkorting en verkleving van peesweefsel.
- Probeer goede schoenen te dragen wanneer je last hebt van deze voetklacht, gebruik schoenen met goede demping;
- IJs op de pijnlijke plek werkt ontstekingsremmend.
De pijn komt vaak terug als je te snel weer begint met hardlopen of wandelen. Doorlopen met een peesplaatontsteking? In ernstige gevallen kan een peesplaatontsteking in de voet chronisch worden, wat verdere complicaties kan veroorzaken en de mobiliteit aanzienlijk kan beperken. Bij een ernstige peesplaatontsteking kan het nodig zijn om de voet te immobiliseren met gips om op die manier de ontstoken peesplaat rust te bieden en het genezingsproces te bevorderen. Er bestaan geen wondermiddelen tegen een peesplaatontsteking. Allereerst zal er een onderzoek gedaan moeten worden om de ernst van de aandoening vast te stellen en de specifieke oorzaken ervan te identificeren.
Wat betekent belastbaarheid? Wat betekenen je voeten voor je? Worden je voeten lui van steunzooltjes? Waarom zijn juist voeten gewild? Heb ik gezonde voeten? Waarom zou je je voeten willen trainen? Waarom je vaker op blote voeten zou moeten lopen? Zeggen je voeten iets over je gezondheid? Wat kan ik doen om voetklachten te voorkomen? Wat is voetreflexologie? Heeft je eigen voeten masseren nut? Is rennen op blote voeten nuttig? Waarom heb ik pijn onder mijn voet? Doorgezakte voet of platvoet? Waarom zijn hoge hakken schadelijk voor je voeten? Wat is de beste voetcreme? Wat zijn blotevoetenpaden? Mijn voetzool doet pijn tijdens of na het sporten. Hoe kan dat? Wat te doen bij kramp in de benen, kuiten en voeten? Je voeten insmeren met magnesiumolie? Je voeten insmeren met desinfecterende handgel? Goede voetverzorging voor sporters belangrijk? Hoe worden voetproblemen veroorzaakt bij 50-plussers? Hoe sport ik verstandig met mijn voeten? Hoe hou je de gewrichten in je voet soepel? Wat betekent disbalans? Wat is supercompensatie? Wat is overtraining? Hoe krijg je lichamelijke vermoeidheid uit je lichaam? Wat is progressive overload? Wat betekent deloaden als krachtsporter? Is er relatie tussen stress en blessures? Wat is sportrevalidatie? Wat betekent aan je taks zitten? Wat is een Movement Explorer? Wat is een performance coach? Wat is SAQ?